درس بیست و یکم                                                                              جهاد

معنی جمله ها و عبارت های مهم درس:

به خدا سوگند، با مردمی در آستانه ی خانه شان نکوشیدند جز که جامه ی خواری بر آنان پوشیدند.

 به خدا سوگند،با دشمنی که به مرز و حریم آنها تجاوز نموده بودند،مبارزه نکردند تا دشمن آنان را خوار و ذلیل کرد.

زشت باد ید و از اندوه بیرون نیاید که آماج تیر بلایید.

زشتی نصیبتان باد و از اندوه و رنج رها نشوید،بی گمان عذاب و بلا شما را گرفتار خود می کند.

شما که از گرما و سرما چنین می گریزید،با شمشیر آخته کجا می ستیزید؟

شما که طاقت گرما و سرما را ندارید،چگونه می توانید با شمشیر تیز و برهنه بجنگید.

اما آن را که فرمان نبرند،سررشته ی کار را از دستش برون است.

اما اگر از کسی فرمان نبرند و مطیع او نباشند،زمام امور از عهده اش خارج می شود.

خودآزمایی

حضرت علی(ع) چه چیز را باعث مردن دل و تازه شدن اندوه می داند؟

هماهنگی دشمن در باطن خویش و پراکندگی شما در حق خود.

در این خطبه،سست عنصری برخی از مردم،چگونه توصیف شده است؟

حضرت علی(ع) می فرماید: بر شما غارت می برند و ننگی ندارید.با شما پیکار می کنند و به جنگی دست نمی گشایید.خدا را نافرمانی می کنند و خشنودی می نمایید.اگر در تابستان شما را بخوانم.گویید هوا سخت گرم است.مهلتی ده تا گرما کم تر شود.اگر در زمستان فرمان دهم.گویید سخت سرد است......

عبارت « کار را به هم در می آمیزید» یعنی چه؟ کارها را مختل می کنید.

در عبارت«سررشته ی کار را از دستش برون است»،مرجع ضمیر«ش» را مشخص کنید؟    حضرت علی(ع(

نقش دستوری «خسته» در عبارت« نه کشته ای برجای نهاده و نه خسته، به شهر خود بازگشته اند» چیست؟    مفعولی

دو نمونه سجع(آهنگ پایانی عبارات)را در درس ذکر کنید.

در بیشتر عبارت های درس سجع دیده می شود.چند نمونه از بند پایانی درس نقل می شود:

-          این آشنایی ندامت بود و دستاورد آندوه و حسرت.

-          دلم از دست شما پرخون است و سینه ام مالامال خشم شما مردم دون.

-          پیاپی جرعه ی اندوه  به کامم می ریزید و با نافرمانی و فروگذاری جانبم،کار را به هم در می آمیزید.

به تعبیر حضرت علی(ع) چه کسی مستحق ملامت نیست؟

مسلمانان سست اراده ی که دشمن خانمان و مال آنان را به یغما برده است.

چه عاملی باعث شد که سرزمین مسلمانان از دستشان درآید؟

خوارمایگی،اراده ی سست،مسامحه در امور،کار خود را بر گردن دیگری افکندن.

با توجه به این جمله ی سعدی«ای مردان بکوشید یا جامه ی زنان بپوشید—گلستان باب اول»کوشیدن به معنی جنگ کردن است.جمله ای را در متن،پیدا کنید که این کلمه با همین معنی در آن به کار رفته باشد.

به خدا سوگند،با مردمی در آستانه ی خانه شان نکوشیند جز که جامه ی خواری بر آنان پوشیدند