فرصت پرواز
ادبیات فارسی
|
ادبيات فارسي تخصصي (3) شهريور 1384 شماره 1
الف ) معني و مفهوم شعر و نثر بيت ها و عبارت هاي زير را به نثر برگردانيد. 1- آدميان زبده و خلاصه ي كائنات اند. 2- هدهد پرنده ي دانايي بود و افسري بر سر داشت. 3- اين شاگرد تو ، به لباس علم درشتي كرد. 4- در آسمان و زمين ، هول كرده بود كمين 5- تنت بر تك رخش مهمان كنم به گرز و به كوپال درمان كنم 6- چون به مقام خويش باز آمد ، سفره خواست تا تناولي كند. 7- لا جرم چون سلطان پادشاه شد ، اين مرد بر مركب چوبين نشست . 8- چو صيتش در افواه دنيا فتاد تزلزل در ايوان كسرا فتاد 9- مجملش گفتم ، نگفتم زان بيان ورنه هم افهام سوزد ، هم زبان 10- فايده ي تقّرب به ملوك رفعت منزلت است و اصطناع دوستان و قهر دشمنان. 11- در بند كرد روي زمين را چو زال زر بهمن به دست لشكر گيتي ستان برف ب) لغت معني لغت هاي مشخص شده را بنويسيد. 1- بُروهاي چهرش پر آژنگ شد . 2- چون حمّال بيامد چهار رزمه از جامه ها بر هم نهاد. 3- كتاب او در جوّ تأمل وتنبّه شناور است. 4- سزد گر ببُرّي زبان جري را 5- موجه ي اين محيط ، طوفان زاست 6- و اهل طرب در كرجي ها نشسته اند. 7- جوحي وصله ي جامه اي به صرّاف داد. 8- به رخ چون بهشت و به بالا چو ساج ج) خود آزمايي 1- مفهوم كنايي « كله بر زمين زدن » چيست ؟ 2- تغيير دادن جاي تكيه در كدام كلمه ي بيت زير ، باعث تغيير معنا مي شود؟ قمري ريخته بالم ، به پناه كه روم تا به كي سر كشي اي سرو خرامان از من 3- در بيت زير «بنفشه » نماد چيست ؟ بر سجده ي احساس بنفشه است ، نشاني سجّاده ي سبزي كه به الوند گشوده است 4- در شعر « و پيمان برادري ات / با جبل نور / چون آيه هاي جهاد / محكم » واژه ي « محكم » چه ايهامي دارد؟ 5- منظور از « خرد مايه ي خط فروش ارزان قلم » چيست ؟ 6- « زاويه ي ديد » عبارت زير را مشخص كنيد. طلبه ي جوان ، در آن سرماي كشنده ، برف را مي كوبيد و پيش مي رفت يا برف كوبيده را بيش مي كوبيد. 7- با توجه به عبارت زير ، سعدي براي كتاب گلستان چه فوايدي بر شمرده است؟ فصلي در همان روز اتّفاق بياض افتاد در لباسي كه متكلّمان را به كار آيد و مترسّلان را بلاغت بيفزايد. 8- در بيت« من آنم كه در پاي خوكان نريزم / مر اين قيمتي درّ لفظ دري را » ديدگاه ناصر خسرو در مورد مدح و ستايش گري چيست؟ ت) دانش هاي ادبي 1- نثر منشيان و دبيران « عهد غزنوي » چه ناميده مي شود؟ 2- موضوع اصلي كتاب « تاريخ بيهقي » چيست؟ 3- « آرمان رنو » شاعر فرانسوي قرن نوزدهم ، از كدام شاعر بزرگ ايران تأثير پذيرفته است ؟ 4- در شعر « چگونه خاك نفس مي كشد ؟ / بينديشيم » كدام آرايه ي ادبي باعث خيال انگيزي شعر شده است؟ 5- آثارمقابل از چه كساني هستند؟ الف) پاليزبان ب) سوگ سياوش 6- در « نقد لغوي » نقاد از چه ديدگاهي اثر را مورد بررسي قرار مي دهد ؟ 7- درون مايه هاي غزليات « فخرالدين عراقي » چيست؟ 8- در بيت زير دو آرايه ي ادبي بيابيد. پيل فنا كه شاه بقا ، مات حكم اوست هم بر پيادگان شما نيز بگذرد ث) درك مطلب 1- بيت « چنان گرم در تيه قربت براند / كه در سدره جبريل از او باز ماند » به كدام واقعه از زندگي پيامبر اشاره دارد؟ 2- مفهوم عبارت زير چيست؟ « گذرنده را خلود نيست و همه بر كاروان گاهيم و پس يك ديگر مي رويم . » 3- با توجّه به بيت زير ، مولوي علت روي آوردن سرنوشت بد را در چه مي داند ؟ هر كه داد او حسن خود را در مزاد صد قضاي بد سوي او رو نها د 4- پيام بيت زير را بنويسيد. زبان بريده به كنجي نشسته صمّ بُكم به از كسي كه نباشد زبانش اندر حُكم 5- با توجه به بيت هاي زير به پرسش ها پاسخ دهيد به پرّ پشه اي در جاي جاني درون نقطه ي چشم ، آسماني بدين خردي كه آمد حبّه ي دل خداوند دو عالم راست منزل الف ) علت با ارزش بودن دل چيست؟ ب) مفهوم كلي بيت اول را بنويسيد. 6- در بيت زير رستم چه توصيه اي به اسفنديارمي كند؟ « بترس از جهان دار يزدان پاك خرد را مكن با دل اندر مغاك » 7- در بيت « چون فرود آيي به واديّ طلب / پيشت آيد هر زماني صد تعب » عطار وادي طلب را چگونه معرفي مي كند؟ ج) شعر حفظي بيت هاي زير را كامل كنيد. 1- بگفتا : باغبان معذور مي دارد ......................................... 2- گشتم مقيم بزم او ، ............. گشتم حقير راه او ، ........ بشكنم ادبيات فارسي تخصصي (3) رشته ادبيات و علوم انساني خرداد1382 شماره 2 الف) معني و مفهوم ابيات و عبارات زير را به نثر فارسي روان بنويسيد. 1- عمر برف است و آفتاب تموز اندكي ماند و خواجه غزّه هنوز 2- نكوهش مكن چرخ نيلوفري را برون كن ز سر باد خيره سري را 3- عجب نيست كه استاد ِ برترين ، سخن ِ آخر ، واپسين رساله را نهاده باشد 4- از رهروان ِ سفر عشق در اين دشت گلگونه سرشكي است اگر راه نوردي است 5- جهان خوردم و كارها را ندم. 6- سخن راست و حق ، درشت باشد. 7- بدين خردي كه آمد حبّه ي دل خداوند دو عالم راست منزل 8- كمندي به فتراك زين بر بست بر آن باره ي پيل پيكر نشست 9- به نام نقش بند صفحه ي خاك 10- او را فرزندان در رسيدند. ب) با توجه به ابيات و عبارات زير معني واژه هاي مشخص شده را بنويسيد. 11- امام رُسُل ، پيشواي سَبيل امين خدا ، مَهْبطِ جبرئيل 12- ز نيرنگ زالي بدين سان درست و گرنه كه پايت همي گور جُست 13- و ساعتي بعد / در باران متواتر پولاد / بريده بريده / افشا شدي 14- اين اعتدال و ميانه روي ، با خوش بيني و تساهل نسبت به اشخاص همراه است. 15- در آسمان و زمين هول كرده بود كمين 16- ز سر شَعْر گلنار گشود زود 17- سنگ و آهن را مزن بر هم گزاف 18- نه آغاز يكي پيدا نه انجام. ج) درك مطلب 19- متن زير را بخوانيد و به سؤالات پس از آن پاسخ دهيد : بوسهل را طاقت برسيد ، گفت خداوند را كرا كند كه با چنين سگ قرمطي كه بردار خواهند كرد به فرمان امير المؤمنين ، چنين گفتن؟ خواجه به خشم در بوسهل نگريست ، حسنك گفت سگ ندانم كه بوده است خاندان من و آنچه مرا بوده است جهانيان دانند ، جهان خوردم و كارها راندم ، اين خواجه كه مرا اين مي گويد مرا شعر گفته است و بر در سراي من ايستاده است. 1- « خواجه » در آخرين سطر كيست ؟ 2- در عبارت « مرا شعر گفته است » از جهت موضوعي چه شعري مورد نظر است ؟ 20- ابيات زير را بخوانيد و به سؤالات مربوط پاسخ دهيد. چو نيكو بنگري در اصل اين كار هم او بيننده هم ديده است و ديدار حديث قدسي اين معني بيان كرد و بي يسمع و بي يبصرعيان كرد جهان را سر به سر آيينه مي دان به هر يك ذره اي صد مهر تابان الف) محور كلي بيت اول چيست؟ ب) بيت زير با كدام يك از ابيات بالا تناسب معنايي دارد؟ « چشم بگشا به گلستان و ببين جلوه ي آب صاف در گل و خار » 21- منظور از گفتن « كهنه كتاب » در بيت زير چيست ؟ « كس ز آغاز و ز انجام آگه نيست اول و آخر اين كهنه كتاب افتاده است » 22- عبارت «آواز او چنان شير را از جاي ببرد كه ، عِنان تمالك و تماسك از دست او بشد » بيانگر چه حالتي از شير است؟ 23- با توجه به بيت « اگر چه پيش خردمند خامشي ادب است به وقت مصلحت آن به كه در سخن كوشي » سعدي معتقد است كه : 1- انسان با ادب نزد خردمندان بايد چگونه باشد؟ 2- آدمي كي بايد سخن بگويد؟ د) دانش هاي ادبي 24- الف ) بزرگترين پهلوان كياني كيست ؟ ب) او رواج دهنده ي چه ديني است ؟ 25- « آرمان نو » شاعر فرانسوي كدام اثرش را با تأثير پذيري از شعراي ايران « به ويژه حافظ » آفريده است ؟ 26- شرح حال زير مربوط به كدام نويسنده است ؟ « او سراينده ي منظومه ي گلشن راز است كه اين منظومه را در پاسخ به سوالات شخصي به نام سيد حسين حسيني هروي سرود از آثار ديگر او به حق اليقين مي توان اشاره كرد. » 27- در مصراع « بس كه خشكي بس كه دريا بر ره است » چه آرايه اي هست ؟ 28- در شعر زير يك آرايه ي ادبي پيدا كنيد. به سر رسيده جهان ؟ / - پاسخي نداشت سپهر / دوباره باغ بخندد ؟ / كسي نداشت يقين. 29- در بيت زير ، « سيلاب ادبي » چه آرايه اي دارد؟ « سيلاب ظلم او در و ديوار مي كند خود رسم عدل نيست مگر در جهان برف » 30- در دومين بيت زير چه آرايه اي به كار رفته است ؟ بيت نغزي به خاطرم قدسي ز اوستادي گزيده مي آيد « در عدم هم ز عشق بويي هست گل ، گريبان دريده مي آيد. » 31- با توجه به متن زير ، زاويه ي ديد داستان « ديدار » را مشخص كنيد. « طلبه ي جوان ، در آن سرماي كشنده كه در تهران هيچ پيشينه نداشت ، برف بلند را مي كوبيد و پيش مي رفت يا برف كوبيده را بيش مي كوبيد ، قباي خويش به خود پيچان ، تنها . تنها . » 32- مطمئن ترين راه براي شناخت احوال و افكار بزرگان جامعه چيست ؟ 33- طنز را جزو چه نوع ادبي محسوب مي كنند؟ 34- مولانا جلال الدين مولوي داستان هاي مثنوي را با بهره گيري از چه شيوه اي بيان مي كند؟ ه ) خود آزمايي 35- ابيات زير بيانگر كدام يك از ويژگي هاي حماسه است ؟ « گرفتند زان پس دوال كمر دو اسب تكاور فرو برده سر همي زور كرد اين بر آن آن بر اين نجنبيد يك شير بر پشت زين » 36- در داستان شير و گاو از كليله و دمنه ، كليله و دمنه نماينده و بيانگر چه شخصيّت هايي هستند؟ 37- مراد از مصراع بيت زير چيست ؟ « در او در ، جمع گشته هر دو عالم گهي ، ابليس گردد گاه آدم » 38- مفهوم كنايي مصرع زير چيست؟ « دانه پنهان كن ، به كلّي دام شو » 39- در بيت زير « اشك » به چه چيزي تشبيه شده است ؟ اشك بيهوده مريز اين همه از ديده كليم گرد غم را نتوان شست به طوفان از من 40- در شعر « راز رشيد » مقصود شاعر از « و ساعتي بعد / در باران متواتر پولاد / بريده بريده / افشا شدي » چيست ؟ 41- در بيت مقابل منظور از « آهوان رميده » چيست ؟ ناله هاي شراره خيز، به گوش ز آهوان رميده مي آيد 42- منظور شاعر از « كاروان سرا » درزير چيست ؟ « زين كاروان سراي بسي كاروان گذشت ناچار كاروان شما نيز بگذرد » و) حفظ شعر 43- بيت زير را با كلمات مناسب تكميل كنيد. « يكي ....... نالان در اين دشت به چشم خون فشان ....... مي كشت» 44- مصراع دوم بيت زيررا بنويسيد. « باز آمدم چون عيد نو ، تا قفل زندان بشكنم ...................................... » امتحان ادبيات فارسي تخصصي (3) رشته ادبيات و علوم انساني شهريور1382 شماره 3 الف) معني و مفهوم ابيات و عبارات زير را به نثر فارسي روان بنويسيد. 1- و هر كه را راي ِ ضعيف و عقل سخيف است از درجت عالي به رتبت خامل گرايد. 2- صبر كردند تا از فرايض و سنن فارغ شد و به نوافل و فضايل نماز ابتدا كرد. 3- « همه در جنبش و دائم در آرام نه آغاز يكي پيدا نه انجام » 4- « به گونه ي ماه نامت زبانزد ِ آسمان ها بود / و پيمان برادري ات / با جبل نور » 5- موجه ي اين محيط ، طوفان زا است گر به چشم آرميده مي آيد 6- پي پوزش و نام و ننگ آمدم 7- چو صيتش در افواه دنيا فتاد 8- وحله ي بهشت بپوشيد و هيچ كس آن جا نتوانست رفتن تا سه روز. 9- « چون با ايزد تعالي پيوست » 10- او را فرزندان در رسيدند. ب) با توجه به ابيات و عبارات زير معني واژه هاي مشخص شده را بنويسيد. 11- « درخت تو گر بار دانش بگيرد به زير آوري چرخ نيلوفري را » 12- پسران بازرگان عظت پدر بشنودند. 13- باد خزان را برورق او دست تطاول نباشد. 14- نتوانستند نزديك آتش شدن از تبش. 15- موزه ميكائيلي نو در پاي داشت » 16- زليخا خواست كه ملامت را برايشان غَرامت كند. 17- درون حبّه اي صد خرمن آمد. 18- صد هزاران خلق سودايي از او ج) درك مطلب 19- مصراع دوم بيت زير كنايه از چيست ؟ « گفت نه من خود پشيمانم از آن دست خود خايان و انگشتان گزان » 20- با توجه به حكايت زير سؤالات را پاسخ دهيد: « شيطان را پرسيدند كه كدام طايفه را دوست داري ؟ گفت : دلالان را گفتند : چرا ؟ گفت « از بهر آن كه من به سخن دروغ از ايشان خرسند بودم ، ايشان سوگند دروع نيز بدان افزودن » ! 1- چراشيطان دلاّ لان را دوست مي دارد ؟ 2- پيام اخلاقي داستان چيست؟ 21- در بيت زير منظور از « دشت » و « راه نورد » چيست ؟ « از راهروان ِ سفر عشق در اين دشت گلگونه سرشكي است اگر راه نوردي است 22- منظور از « حامل وحي » و « سالار بيت الحرام » در بيت زير كيست ؟ بدو گفت سالار بيت الحرام كه اي حامل وحي ، برتر خَرام 23- مقصود از « خوكان » و « قيمتي دَر لفظ دري » در بيت زير چيست؟ من آنم كه در پاي خوكان نريزم مر اين قيمتي در لفظ دري را 24- با توجه به بيت : « زبان در دهان اي خردمند چيست ؟ كليد در گنج صاحب هنر » چرا زبان خردمند به «كليد در گنج » تشبيه شده است ؟ 25- « دامن كشيدن از كسي يا چيزي » در بيت زير يعني چه ؟ « نه همين مي رمد آن نوگل خندان از من مي كشد خار در اين باديه دامن از من » د) دانش هاي ادبي 36- موضوع بتخشي از رمان « سه ديدار » نادر ابراهيمي چيست ؟ 37- سيف فرغاني شاعر و منتقد اجتماعي چه قرني است ؟ 38- « منطق الطير » از كيست ؟ 39- دركدام نوع « نقد » به آرايه هاي ادبي و زيبايي هاي بلاغي توجّه مي شود؟ 30- تحميديّه در اصطلاح ادبي چيست ؟ 31- راوي داستان يا زاويه ي ديد در داستان « هديه ي سال نو » كدام است ؟ 32- در بيت زير دو آرايه ي ادبي مشخص كنيد: چو صيتش در افواه دنيا فتاد تزلزل در ايوان كسرا افتاد 33- در بيت زير يك مورد كنايه پيدا كنيد: ببيني تو فردا سنان مرا همان گرد كرده عنان مرا ه ) خود آزمايي 34- مفهوم جمله: « مردم به دل مردم است » را بنويسيد. 35- در داستان « بردار كردن حسنك » عبارت « مُشتي رند را سيم دادند كه سنگ زنند » بيانگر چيست؟ 36- در عبارت «هميشه پاسخ را در آستينش داشت »« پاسخ در آستين داشتن » كنايه از چيست؟ 37- در بيت زير به نظر مولانا زندگي واقعي عاشقان در چيست ؟ « اي حيات عاشقان در مردگي دل نيابي جز كه در دل بردگي » 38- منظور شاعر از باد و شمع در بيت زير چيست ؟ « بادي كه در زمانه بسي شمع ها بكشت هم برچراغدان شما نيز بگذرد » 39- در بيت زير منظور از « پيغام هاي سرد » چيست ؟ نه هم چو من كه هر نفس از باد ز مهرير پيغام هاي سرد دهد بر زبان برف 40- تابعين چه كساني بوده اند ؟ 41- در داستان شير و گاو از كليله و دمنه ، « شير – گاو » نماينده و بيانگر چه شخصّيت هايي هستند ؟ و) حفظ شعر 42- بيت هاي زير را با كلمات مناسب كامل كنيد . خوش چمني است عارضت...................... حافظ خوش كلام شد ، مرغ سخن سراي تو فرياد كه در رهگذر آدم خاكي بس ......... فشاندند و بسي ......... تنيدند ادبيات تخصصي فارسي (3) رشته ادبيات و علوم انساني خرداد1383 شماره 4 الف) معني و مفهوم ابيات و عبارات زير را به نثر فارسي روان بنويسيد. 1- حال حسنك ديگر بود كه بر هواي امير محمّد و نگاه داشت دل و فرمان محمود ، اين خداوند زاده را بيازارد. 2- بدين خُرده ي كه آمد حَبّه ي دل خداوند دو عالم راست منزل 3- آيينه ي عرياني زيباي معاني است اين حجله ي سبزي كه خداوند گشوده است 4- چون به نماز برخاستند ، بيشتر از آن كرد كه عادت او ، تا ظنّ صلاح در حقّ او زيادت كنند. 5- پسران بازرگان عظت پدر بشنودند و منافع آن نيكو بشناخت. 6- بري دان ز افعال چرخ برين را نشايد ز دانا نكوهش بري را 7- يا خون شهيدي است كه جوشد ز دل خاك هر جا كه در آغوش صبا غنچه ي وردي است 8- اگر مسارعت نمايي 9- من به جواني به قفس باز افتادم. 10- بختتان تابيده ، ساعتي ديگر به محضر سلطان مي رويد. 11- مرا در دكّان مهمّي هست . ب) با توجه به ابيات و عبارات زير معني واژه هاي مشخص شده را بنويسيد. 12- سرانجام دامادِ گرامي ، متعلّقان را به منزل خود منتقل كردند . » 13- و اين بس عجب نيست كه تنزيل مجيد خبر مي دهد. 14- خسرو بزرگان و مغنّي ها و اهل طرب در كَرجي ها نشسته اند. 15- عراقي طالب ِ درد است دائم به بوي آن كه در مانش تو باشي 16- عنان تمالك و تماسك از دست او بشد. 17- بيهقي خوب زيستن را آن مي داند كه شخص ، آزاد مردان را اصطناع كند و تخم نيكي بپراكند. 18- « خدايش جا در جَنان كناد » ج ) درك مطب 19- بيت « يتيمي كه نا كرده قرآن درست كُتُب خانه ي چند ملت بشست » الف ) در توصيف كيست ؟ ب) منظور از « شستن كتب خانه ي چند ملت » چيست ؟ 20- با توجه به متن داده شده به پرسشهاي زير پاسخ دهيد: نمرود بگفت : « مرا آرزوست كه با ابراهيم دوستي گيرم و با خداوند وي بسازم و بگروم كه چنين كه ديدم سزاست او را خدمت كردن . » نديمان ترسيدند كه چتون ابراهيم به نمرود نزديك شود ، نمرود فرمان او كند و كار و بار و حشمت ايشان برود . گفتند:« چندين سال خداوندي كردي ، اكنون بندگي كني ؟ » او را از گرويدن بازداشتند و گفتند : « اين رأي ضعيف بُوَد . » الف ) آرزوي نمرود چه بود؟ ب) انديشه ي نديمان چه بود ؟ ج) چرا نمرود مي خواست با خداي ابراهيم بسازد؟ د) نديمان به نمرود چه گفتند و چه كردند؟ 21- منظور از « تركي تازي كن » دربيت زير چيست ؟ طوطي مرده چنان پرواز كرد كافتاب شرق تركي تاز كرد 22- در تحليل نهايي كه از بيت زير مي كنيم مقصود از « بهار » و « گلها » چيست؟ اگر چه باغچه ها را كسي لگد كرده ولي بهار فقط در تصرف گلهاست. د) دانش هاي ادبي 23- الف) كمال الدين اصفهاني ملقّب به چيست ؟ ب) چرا به اين لقب ناميده شده است ؟ 24- آثار مقابل از چه كساني است؟ الف) بهارستان ب) لطايف الطوايف 25- در داستان طوطي و بازرگان ، طوطي و قفس نماد چه چيزهايي هستند؟ 26- سه نمونه از ويژگي هاي نثر مرسل را بنويسيد. 27- در مصراع « اين صدا در كوه دل ها بانگ كيست » طرفين تشبيه را مشخص كنيد. 28- موضوع مثنوي معنوي سروده ي مولانا جلال الدين مولوي چيست ؟ ه ) خود آزمايي 29- در بيت زير مقصود از دريا و شبنم چيست ؟ 30- در بيت « شما چقدر صبور و چه قدر خشم آگين / حضورتان چو تلاقي صخره با دريا است » صخره و دريا هر كدام نماد چه هستند؟ 31- تغيير دادن جاي تكيه در كدام كلمه ي بيت زير ، باعث تغيير معنا مي شود؟ « قمري ريخته بالم ، به پناه كه مي روم تا به كي سركشي ، اي سرو خرامان از من ؟ » 32- « باد در مشت داشتن » كنايه از چيست؟ 33- واژگان « بپيچم ، بپيچاند » در بيت : « كه چندان بپيچم كه اسفنديار / مگر سر بپيچاند از كارزار » در چه مفهومي به كار رفته اند؟ 34- مفهوم كنايي : « سنگ سراچه ي دل به الماس آب ديده مي سفتم » چيست ؟ 35- اصحاب صفّه و تابعين چه كساني بودند؟ و) شعر حفظي 36- مصراع دوم بيت زير را بنويسيد. مردان خدا پرده ي پندار دريدند ................................................... 37- بيت زير را با كلمات مناسب تكميل كنيد. « يكي ......... نالان در اين دشت به چشم خون فشان ............ مي كشت » امتحاني ادبيات فارسي تخصصي (3) ادبيات و علوم انساني خرداد 1384 شماره 5 الف ) معني و مفهوم شعر و نثر ابيات و عبارات زير را به نثر روان برگردانيد. 1- امكان ندارد احدي بتواند قلمش را بزند. 2- انسان كامل عالم را راست كند. 3- بازرگان حمّال را قراضه اي بداد. 4- كتابي بود در ما تَرَك پدرم. 5- چون داد عادلان به جهان در ، بقا نكرد بيداد شامان شما نيز بگذرد 6- سخن هاي نا خوش ز من دور دار به بدها دل ديو رنجور دار 7- تو نيز اگر تواني ، سر خويش گير و راه مجانبت پيش. 8- چون دمنه بديد كه شير در تقريب گاو چه ترحيب مي نمايد ،خواب و قرار وي بشد. 9- به اعضا پشّه اي همچندِ پيل است در اسما قطره اي مانند نيل است 10- از روي خاك سر به ميان سما كشيد آن خِنگِ باد پايِ گسسته عنان برف 11- اين مرد از كرانه بجَستي و فرصتي جُستي و تضريب كردي و اَلَمي بزرگ بدين چاكر رسانيدي. ب) لغت معني واژگان مشخص شده را بنويسيد. 1- از او شد دانش و فرّهي . 2- شخص ، آزاد مردان را اصطناع كند . 3- نتوانستند نزديك آتش شدن از تبش . 4- خدايت ثنا گفت و تبجيل كرد. 5- يكي نيز بگرفت خُنياگري را . 6- چرا در ترقيم اين صفحات از عقلا دلالت نخواستي؟ 7- كه ما وي را اندر وِرد نماز چنان همي بينيم. 8- جرگه ي شكارگاه مرال است. پ) خود آزمايي 1- در مصراع « نهد زرّين قدح در صحن بستان » منظور از « قدح زرّين » را بنويسيد. 2- منظور از عبارت « خام دست خامه به دست » چيست ؟ 3- مقصود مولانا از بيت « قافيه انديشم و دلدار من / گويدم منديش جز ديدار من » چيست ؟ 4- در بيت زير مقصود شاعر را از « دريا » و « شبنم » بنويسيد. چون به دريا مي تواني راه يافت سوي يك شبنم چرا بايد شتافت؟ 5- با توجه به بيت زير ، چرا شاعر گل ها را رنگ پريده توصيف مي كند؟ به تماشاي غنچه هاي شهيد گل به رنگ پريده مي آيد 6- در بيت زير « كرامت آبي » در چه مفهومي به كار رفته است ؟ « به يك كرامت آبي نگاه دوخته ايد / كدام پنجره اين گونه باز سوي خداست » 7- مفهوم عبارت « سنگ سراچه ي دل به الماس آب ديده مي سفتم . » چه مي باشد؟ 8- معناي كنايي « بر باد نشاندن » را با توجّه به عبارت زير بنويسيد. چون دمنه از اغراي شي بپرداخت ، خواست كه گاو را ببيند و او را هم بر باد نشاند . ت) دانش هاي ادبي 1- كتاب « لطايف الطّوايف » از كيست؟ 2- « مجموعه سروده هاي عاشورايي » سيد حسن حسيني چه نام دارد؟ 3- نام ديگر كتاب « تاريخ بيهقي » چيست ؟ 4- يكي از آثار منثور « شيخ محمود شبستري » را بنويسيد. 5- معاني مختلف ايهام لطيف به كار رفته در بيت زير را بنويسيد. نه همين مي رمد آن نو گل خندان از من مي كشد خار در اين باديه ، دامان از من 6- هر يك از آثار زير جزء كدام دسته از انواع نثر فارسي هستند؟ الف) قصص الانبيا ب) حبيب السير 7- در عالم هنر و ادب سخن نمادين به چگونه بياني گفته مي شود؟ 8- در بيت زير « مشبّه » و « مشبّه به » را مشخص نماييد. بر گل سرخ از نم او فتاده لاَلي هم چو عرق بر عذار شاهد غضبان ث) درك مطلب 1- با توجّه به متن زير به پرسش ها پاسخ دهيد. چون حسنك بيامد ، خواجه بر پاي خاست ؛ چون او اين مَكْرُمت بكرد ، همه بر پاي خاستند ، بوسهل زوزني بر خشم خود طاقت نداشت ؛ برخاست نه تمام و بر خويشتن مي ژكيد . خواجه احمد او را گفت : « در همه كارها ناتمامي . » وي نيك از جاي بشد. الف) علّت عصبانيت « بوسهل » چه بود ؟ ب) با توجّه به عبارت بالا « بر خويشتن مي ژكيد . » يعني چه ؟ 2- با توجه به ابيات زير به پرسش ها پاسخ دهيد. كه گر من دهم دست بند ورا وگر سرافرازم كمند ورا دو كار است هر دو به نفرين و بد گزاينده رسمي نو آيين و بد هم از بند او بد شود نام من هم از كشتنش بد سر انجام من الف) منظور از « دو كار » چيست ؟ ب)در چه صورت رستم عاقبت شومي خواهد داشت ؟ 3- در بيت « مركب استانيد پس آواز داد / آن سلام و آن امانت باز داد » منظور از « امانت » چيست؟ 4- پيام اخلاقي حكايت زير را بنويسيد. «شيطان را پرسيدند كه كدام طايفه را دوست داري؟ گفت : « دلاّلان را .»گفتند : « چرا؟ » گفت : « از بهر آن كه من به سخن دروغ از ايشان خرسند بودم ، ايشان سوگند دروغ نيز بدان افزودند »! 5- مفهوم كلي بيت «اگر يك ذرّه را برگيري از جاي / خلل يابد همه عالم سراپاي » چيست ؟ 6- در بيت زير منظور از « دشت » و « راه نورد » چيست ؟ از راهروان ِ سفر عشق در اين دشت گلگونه سرشكي است اگر راه نوردي است ج) شعر حفظي ابيات زير را كامل كنيد. 1- چو شمعم بر فروز از .............. ............... بر آن آتش دلم .......................... زن 2- باز آمدم چون عيد نو ، تا قفل زندان بشكنم ....................................................
+ نوشته شده در چهارشنبه هشتم آذر ۱۳۹۱ساعت 9:20 توسط جغراتی
|
|
|
