درس دوم
ادبیات حماسی / رزم رستم و اشکبوس
لغت
۱- در مصراع «دلیری کجا نام او اشکبوس» کجا ؛ یعنی … : که
۲- «گرزگران» به چه معنی است؟ گرز سنگین
۳- «برآهیختن» ؛ یعنی … : بیرون کشیدن
۴- «سوفار» به چه معنی است؟ انتهای تیر
املاء
۵- کدام ترکیب غلط املایی دارد؟ «فسوس و مزیح، بی‌باره‌گی، بوق و کوس» بی‌بارگی
تاریخ ادبیات
۶- زمینه‌های اصلی«حماسه»به‌چنددسته‌تقسیم می‌شوند؟ چهار دسته
۷- «ایلیاد و ادیسه» چه نوع حماسه‌ای است؟ طبیعی
۸- «حمله‌ی حیدری» چه نوع حماسه‌ای است؟ حماسه‌ی مصنوع
آرایه‌های ادبی
۹- تکرار صامت (ب) در مصراع «به بند کمر بر، بزد چند تیر» چه آرایه‌ای را پدید آورده است؟ واج‌آرایی
۱۰- بیت «به شهر تو شیر و نهنگ و پلنگ / سوار اندر آیند هر سه به جنگ؟» چه آرایه‌ای دارد؟ مراعات نظیر
درک مطلب و دانستنی‌های درس
۱۱- «تو قلب سپه را به آیین بدار» ؛ یعنی … : سپاه را همان‌گونه که هست حفظ کن
۱۲- «عنان را گران کرده» به چه معنی است؟ ایستاد و توقف
۱۳- «که رهام را جام باده‌ست جفت» چه معنی می‌دهد؟ رهام اهل بزم است نه رزم
۱۴- «زمین آهنین شد سپهر آبنوس» یعنی … : زمین مثل آهن سخت و آسمان پر از گرد و غبار شد
۱۵- «حماسه» برچندگونه است؟ دوگونه
۱۶- اگر درحماسه به‌جای‌آفرینش‌حماسه به‌بازآفرینی حماسه پرداخته شود، کدام نوع حماسه به وجود آمده است؟ حماسه‌ی مصنوع
۱۷- «کشانی‌هم‌اندرزمان‌جان‌بداد.»منظوراز«کشانی»کیست؟اشکبوس
درس سوم
حمله‌ی حیدری
لغت
۱- «اسبی که بر اعضای او نقطه‌ها باشد.» واژه‌ی اسبی چه معنی می‌دهد؟ ابرش
۲- واژه‌ی «حرب» در مصراع «زهم رد نمودند هفتاد حرب» چه معنی می‌دهد؟ آلت جنگ
۳- «سهم»درمصراع«فلک‌باخت ازسهم‌آن‌جنگ رنگ»؛یعنی…:ترس
۴- در مصراع «که شد ساخته کارش از زهر چشم» زهر چشم به چه معنی است؟ نگاه تند
املاء
۵- کدام ترکیب غلط املایی دارد؟ «طالب رزم،‌ شجاع غظنفر، حبیب خدا» : غضنفر
تاریخ ادبیات
۶- موضوع منظومه‌ی «حمله‌ی حیدری» درباره‌ی چیست؟ شرح زندگی و جنگ‌های پیامبر وحضرت علی
۷- «حمله‌ی حیدری» اثر کیست؟ بادل مشهدی
آرایه‌های ادبی
۸- «دندان به دندان خاییدن» چه آرایه‌ای است؟ کنایه
۹- در مصراع «همه رزمگه کوه فولاد گشت» کدام رکن‌های تشبیه حذف شده است؟ ادات تشبیه، وجه شبه
درک مطلب و دانستنی‌های درس
۱۰- در بیت «سپر برسر آورد شیراله / علم کرد شمشیر آن اژدها» منظور از «اژدها» کیست؟ عمروبن عبدود
۱۱- مصراع «چو ننمود رخ شاهد آرزو» به چه معنی است؟ چون هیچ کس بر دیگری پیروز نشد.
۱۲- چرا شعر «حمله‌ی حیدری» حماسه‌ی مصنوع است؟ چون شاعر این حماسه را خود ساخته است.
۱۳- در مصراع «برافراخت پس دست خیبرگشا …» خیبرگشا کیست؟ حضرت علی (ع)
۱۴- در مصراع «بینداخت شمشیر را شاه دین» بینداخت؛ یعنی … : بزد
۱۵- «غزا» ؛ یعنی … : جنگ
۱۶- منظور از «شیرحق» در مصراع «شیر حق را دان منزّه از دغل» کیست؟ حضرت علی (ع)
۱۷- «او خدو انداخت بر روی علی» ؛ یعنی … : او آب دهان بر روی علی (ع) انداخت.
۱۸- «کرد او اندر غزایش کاهلی» به چه معنی است؟ از جنگیدن با او پرهیز کرد.
درس چهارم
ادبیات نمایشی / بچه‌های آسمان
لغت
۱- «مصاف» ؛ یعنی … : میدان‌های جنگ (جمع مصف)
۲- «هزیمت» به چه معنی است؟ شکست خوردن
۳- «قلیه» چه معنی دارد؟ نوعی غذا از گوشت
املاء
۴- کدام ترکیب غلط املایی دارد؟ «بچه‌های سمج، مصمّم و متعسر، مبهوت فضا» : متأثر
تاریخ ادبیات
۵- کتاب «سیاست‌نامه» اثر کیست؟ خواجه نظام‌الملک
۶- فیلم‌نامه‌ی «بچه‌های آسمان» از کیست؟ مجید مجیدی
درک مطلب و دانستنی‌های درس
۷- در عبارت «عمروبن لیث به در بلخ شکسته شد.» ؛ یعنی … : عمروبن لیث در دروازه‌ی بلخ شکست خورد.
۸- منظور از «نماز دیگر» چیست؟ نماز عصر
۹- منظور از «مردم» درجمله‌ی «تا مردم زنده باشد او را از قوت چاره نیست» چیست؟ انسان
۱۰- عبارت عربی «اصبحتُ امیراً و امسیتُ اسیراً» به چه معنی است؟ صبح امیر و پادشاه بودم، شبانگاه و غروب اسیر
درس پنجم
ادبیات داستانی / کباب
لغت
۱- «ترفیع» به چه معنی است؟ بالا بردن
۲- «طعامی که در مهمانی و سور دهند» با چه واژه‌ای معادل است؟ ولیمه
۳- «استیصال» چه معنی می‌دهد؟ درماندگی
۴- «درزی» ؛ یعنی … : خیاط
املاء
۵- در عبارت «محتاج به تذکار نیست که ایشان در خوراک هم سر سوزنی قسور را جایز نمی‌شمردند.» کدام واژه نادرست نوشته شده است؟ قصور
تاریخ ادبیات
۶- «سیاحت‌نامه‌ی ابراهیم بیگ» اثر کیست؟ حاج زین‌العابدین مراغه‌ای
۷- «مسالک‌المحسنین» را کدام‌نویسنده، نوشته است؟ عبدالرّحیم طالبوف
۸- موضوع کدام کتاب «قصّه‌های عامیانه» نیست؟ «رستم‌نامه، هفت‌پیکر، امیرارسلان» ، هفت پیکر
آرایه‌های ادبی
۹- عبارت «رتبه‌های بالا را وعده بگیر و مابقی را نقداً خط بکش» چه آرایه‌ای دارد؟ کنایه
۱۰- اگر عبارتی معنی دور و نزدیک داشته باشد و معمولاً معنی دور مورد نظر باشد، عبارت چه آرایه‌ای دارد؟ کنایه
درک مطلب و دانستنی‌های درس
۱۱- «پاپی شدن» ؛ یعنی … : اصرار کردن
۱۲- جمله‌ی «میهمانی را پس خواندن» به چه معنی است؟ دعوت را پس گرفتن
۱۳- مفهوم کنایی «کبّاده‌ی چیزی را کشیدن» چیست؟ ادعای چیزی داشتن
۱۴- «شکوم ندارد» چه معنی می‌دهد؟ خجستگی ندارد.
۱۵- ادبیات داستانی معاصر، از کدام دوره آغاز می‌شود؟ اوایل دروه‌ی مشروطه
۱۶- آثار ادبی دوره‌ی مشروطه به چه قصدی نوشته می‌شد؟ به قصد انتقاد از اوضاع اداری، اجتماعی و سیاسی آن روزگار
۱۷- داستان‌کوتاه‌ایرانی باکدام مجموعه متولّدشد؟یکی‌بود،یکی نبود.
۱۸- آغازگر سبک واقع‌گرایی در نثر معاصر و پدر داستان‌نویسی فارسی کیست؟ محمدعلی جمال‌زاده
۱۹- «بی‌نهایت چلمن» ؛ یعنی … : بیش از حد بی‌دست و پا
۲۰- «در محظور گیر کردن» به چه معنی است؟ در تنگنا افتادن
درس ششم
گیله مرد
لغت
۱- «آن لاورتون را خودم به درک می‌فرستادم.» (لاور) به چه معنی است؟ رهبر
۲- «تلکه کردن» ؛ یعنی … : پول یا مالی که با مکر و فریب و چاپلوسی به‌دست آید.
۳- «کومه» به چه معنی است؟ کپر، لونک
۴- «جرز» ؛ یعنی … : دیوار اتاق و ایوان
املاء
۵- در عبارت «تا قهوه خانه چند صد زرع بیش‌تر فاصله نبود.» کدام کلمه نادرست نوشته شده است؟ ذرع
تاریخ ادبیات
۶- «چشم‌هایش» اثر کیست؟ بزرگ علوی
۷- کتاب «از رنجی که می‌بریم» از کدام نویسنده‌ی معاصر است؟ جلال آل احمد
۸- کدام داستان «بزرگ علوی» مدت‌ها راهنمای عمل نویسندگان مبارز بود؟ گیله مرد
آرایه‌های ادبی
۹- عبارت «باد چنگ می‌انداخت و می‌خواست زمین را از جا بکند.» چه آرایه‌ای دارد؟ تشخیص
۱۰- «رجز خواند» چه آرایه‌ای است؟ کنایه
درک مطلب و دانستنی‌های درس
۱۱- «دل پری داشت.» ؛ یعنی … : بسیار ناراحت بود.
۱۲- عبارت «گوشش به این حرف‌ها بدهکار نبود.» به چه معنی است؟ توجهی نمی‌کرد.
۱۳- قسمت مشخص شده در عبارت «چند روز پیش یک اتوبوس را توی جاده لخت کردند.» به چه معنی است؟ غارت کردند.
۱۴- «از آن کهنه کارها هستی.» ؛ یعنی … : زرنگ و باتجربه‌ای
۱۵- «نرده‌ی چوبی یا آهنی که اطراف محوطه یا باغی نصب کنند» هم‌معنی با چه واژه‌ای است؟ طارمی
۱۶- با توجه به درس «محمد ولی ، گلیه مرد و مامور بلوچ» نماد چه انسان‌هایی هستند؟ چاپلوس، ظلم ستیز، دورو
۱۷- «بزرگ علوی» از نخستین تحصیل کرده‌های ایرانی ، در کدام کشور بود؟ آلمان
۱۸- چرا انتشار نوشته‌های بزرگ علوی در ایران قبل از انقلاب ممنوع بود؟ با رژیم حکومتی ایران مخالف بود.
۱۹- «حساب کهنه پاک کرد.» ؛ یعنی … : ناراحتی گذشته را می‌خواست جبران کند.
۲۰- «خانه‌ی کسی را تفتیش کردن» به چه معنی است؟ خانه‌ی کسی را بازرسی کردن.
درس هفتم
سووشون / آواز عشق
لغت
۱- «ظرفی از پشم بافته که چیزها در آن کنند.» هم معنی با چه واژه‌ای است؟ جوال
۲- «خروس‌خوان» ؛ یعنی … : صبح زود
۳- در جمله‌ی «با مال می‌رویم. غلام شما محمدتقی مال آورده» مال به چه معنی است؟ حیوان
۴- «نقل گفتن»در عبارت «حالا دلت خواسته برایت نقل بگویم.» چه معنی می‌دهد؟ لطیفه گفتن
املاء
۵- کدام ترکیب غلط املایی دارد؟ «لباس غضب، قریب بی‌کس ، روح معذب» : غریب
تاریخ ادبیات
۶- نخستین مجموعه داستان خانم «سیمین دانشور» چه نام داشت؟ آتش خاموش
۷- موضوع کتاب «سووشون» چیست؟ توصیف زندگی اجتماعی مردم فارس در خلال جنگ جهانی دوم.
آرایه‌های ادبی
۸- در عبارت «گندم‌ها مثل سیل طلا روی هم انبار شده.» وجه شبه کدام است؟ زردی
۹- جمله‌ی «چراغ‌های ذهنش روشن بود.» چه آرایه‌ای دارد؟ تشبیه
۱۰- در مصراع «ما به فلک بوده‌ایم، یار ملک بوده‌ایم.» کلمات مشخص شده چه آرایه‌ای دارد؟ جناس
درک مطلب و دانستنی‌های درس
۱۱- مفهوم «آن ناکام با رعیّتش مثل برادر تا می‌کرد.» چیست ؟ آن ناکام با رعیتش مثل یک برادر بزرگ‌تر رفتار می‌کرد.
۱۲- «شلخته درو کنید.» ؛ یعنی … : بی‌دقت درو کنید.
۱۳- «حاصلی که در تابستان و اوایل پاییز به دست می‌آید.» اصطلاح چه نامیده می‌شود؟ کشت صیفی
۱۴- جمله‌ی «تنها می‌آید سی میدان» چه معنی می‌دهد؟ تنها به طرف میدان می‌آید.
۱۵- «سر و پکالش خینی می‌شود.» ؛ یعنی … سرو صورتش خونی می‌شود.
۱۶- در عبارت «بغلش می‌زند و از اسب به زمین می‌گذاردش» ضمیر متصل (ش) چه نقشی دارد؟ مفعول
۱۷- «با آن دشمن لعین چر بکند.» ؛ یعنی … : با آن دشمن لعین بجنگند.
۱۸- «کمینه» به معنای …… است. کم‌ترین
۱۹- «فکری است» ؛ یعنی … : در حال فکر کردن است.
۲۰- «هیمه به چه معنی است؟ هیزم
درس هشتم
کلبه‌ی عموتم / تو را می‌خوانم
لغت
۱- «مندرس» ؛ یعنی … : پاره و کهنه
۲- «خپله» ؛ یعنی … : چاق
۳- «عفریت» به چه معنی است؟ اهریمن، شیطان
املاء
۴- املای کدام ترکیب نادرست است؟ «حد نساب، رحم و عطوفت، همهمه‌ی خریداران» : حد نصاب
تاریخ ادبیات
۵- «خوشه‌های خشم» اثر کیست؟ جان اشتاین بک
۶- کدام نویسنده از چهره‌های مهمّ ادبیات پایداری امریکای لاتین است؟ پابلونرودا
۷- کتاب «کلبه‌ی عموتم» را چه کسی نوشته است؟ خانم هریت بیچراستو
۸- «آدم‌ها و خرچنگ‌ها» اثری است از … : خوزوئه دوکاسترو
آرایه‌های ادبی
۹- در عبارت «سرش مثل گلوله گرد بود و چشم‌های درشتش جایی را نمی‌دید.» وجه شبه چیست؟ گرد بودن
درک مطلب و دانستنی‌های درس
۱۰- در شعر «من برآنم که بادستان تو و من / با دشمن، رویارو توانیم شد.» بر چه امری تأکید شده است؟ اتّحاد
۱۱- کتاب «کلبه‌ی عموتم» کدام جلوه از جلوه‌های ادبیات پایداری تصویر و ترسیم می‌کند؟ مبارزه با برده‌داری
۱۲- ارباب خشن و بدنهاد در کتاب «کلبه‌ی عموتم» چه نام دارد؟ لگر
۱۳- جنگ داخلی آمریکا چه سرانجامی یافت؟ سرانجام آن القای برده‌داری بود.
۱۴- شعر «تورا می‌خوانم» پایداری مردم … را به تصویر کشیده است؟ شیلی
۱۵- نوشته یا سروده ای که مبارزه‌ی ملت‌ها را در برابر استبداد داخلی یا تجاوز بیگانگان نشان دهد، چه نوع ادبیاتی است؟ ادبیات پایدار
۱۶- مخاطب «شعر و داستان مقاومت» چه کسانی هستند؟ وجدان عام بشری
۱۷- «اثل مانین» از چهره‌های برجسته‌ی ادب مقاومت کدام کشور است؟ فلسطین
۱۸- داستان «کلبه‌ی عموتم» در کجا اتفاق می‌افتد؟ کشت‌زارهای ایالت‌های جنوبی آمریکا
درس نهم
در بیابان‌های تبعید / از یک انسان
لغت
۱- «سفاهت» ؛ یعنی … : بی‌خردی
۲- «قهر» به چه معنی است؟ غلبه‌کردن ، عذاب‌کردن
۳- «پای‌کوبی و جشن ملی در منطقه‌ی سوریه» چه نام دارد؟‌دبکه
۴- «ماه ایار» معادل کدام ماه است؟ ماه سوم بهار (خرداد)
املاء
۵- عبارت «من از وی در قضب نمی‌شوم و او از من صاحب ادب می‌شود.» کدام واژه نادرست نوشته شده است؟ غضب

تاریخ ادبیات
۶- شعر «در بیابان‌های تبعید» سروده‌ی کیست؟ جبرا ابراهیم جبرا
۷- کدام شاعر فلسطینی را «شاعر مقاومت فلسطین» نامیده‌اند؟ محمود درویش
آرایه‌های ادبی
۸- در شعر «گل‌هایش مانند نقش برجامه‌های زنانه است.» ادات تشبیه کدام واژه است؟ مثل
۹- «قهقه‌ی فشنگ‌ها» چه آرایه‌ای دارد؟ تشخیص
۱۰- در جمله‌ی «سرزمین‌ما زمرّد است» وجه شبه چیست؟ سبزی (محذوف)

درک مطلب و دانستنی‌های درس
۱۱- در شعر «با عشق خود چه کنیم، درحالی که چشمانمان پر از خاک و شبنم یخ‌زده است؟» منظور از «عشق خود» چیست؟ سرزمین فلسطین
۱۲- عبارت عربی «کل اناء یترشّح بما فیه» معادل با کدام ضرب‌المثل فارسی است؟ از کوزه همان برون تراود که دروست.
۱۳- «بر سبیل تلطّف» ؛ یعنی … : از روی مهربانی
۱۴- «زیتون» نماد چیست؟ صلح
۱۵- در عبارت «از سایه‌های آبی، خارهای سرخ براجساد به جا مانده، فروریخت.» منظور از «خارهای سرخ» چیست؟ بمب و موشک
۱۶- «سنگ مردگان» ؛ یعنی … : سنگ شکنجه
۱۷- در شعر«زیبای کوچکش را ربودند و گفتند تو آواره‌ای» منظور از «زیبای کوچک» چیست؟ سرزمین فلسطین
۱۸- «نرون مرد، اما رُم نمرده است.» به چه معنی است؟ ستمگر نابودشدنی است اما عدالت بر جای می‌ماند.
۱۹- در شعر «فرشتگان سرودهای صلح و شادی انسان را برای چوپانان خواندند.» منظور از چوپانان کیست؟ پیامبران
۲۰- «حضرت روح‌الله» کدام پیامبر است؟ عیسی (ع)
درس دهم
دخترک بینوا
لغت
۱- «سیاهی‌هایی که از دور دیده می‌شود.» با چه واژه‌ای هم‌معنی است؟ اشباح
۲- «موحش» ؛ یعنی … : ترسناک
۳- «کوکب» به چه معنی است؟ ستاره
۴- «خلنگ» ؛ یعنی … : علف جارو
املاء
۵- کدام ترکیب غلط املایی دارد؟ «نگاه تزرّع‌آمیز، تاریکی غلیظ، جرئت گریستن» تضرّع‌آمیز
تاریخ ادبیات
۶- «بینوایان» اثر کیست؟ ویکتورهوگو
۷- کدام شاعر است که از ده‌سالگی به شعر گفتن پرداخت و با وجود سن کم به عضویت فرهنگستان فرانسه درآمد؟ ویکتورهوگو
آرایه‌های ادبی
۸- عبارت «چند دسته از بوته‌های خار، در نقاط بی‌درخت سوت می‌زدند.» چه آرایه‌ای دارد؟ تشخیص
۹- «صدای پای جانوران را که روی علف‌ها راه می‌رفتند، دید.» چه آرایه‌ای دارد؟ حس‌آمیزی
۱۰- جمله‌ی «انسان باید مثل گربه باشد.» چه آرایه‌ای دارد؟ تشبیه
درک مطلب و دانستنی‌های درس
۱۱- «نگاه تضرّع‌آمیز» ؛ یعنی … : نگاه التماس‌آمیز
۱۲- «قد علم‌کردن» به چه معنی است؟ اظهار وجود کردن
۱۳- بزرگ‌ترین قهرمان کتاب بینوایان چه نام‌دارد؟ ژان‌وارژان
۱۴- «رمانتیک» ؛ یعنی … : افسانه‌ای داستانی
۱۵- چرا «ویکتورهوگو» بیست سال را در تبعید گذراند؟ به دلیل مخالفت با ناپلئون
۱۶- ماجرای مردم تیره‌روزی که با دشواری‌های زندگی روبه‌رو بوده‌اند، در کدام اثر ویکتورهوگو به خوبی بیان شده است؟ بینوایان
۱۷- ویکتورهوگو در چه قرنی می‌زیسته‌ است؟ قرن نوزدهم
۱۸- «متراکم» ؛‌ یعنی … : روی هم جمع شده
۱۹- «مُحال» به چه معنی است؟ غیرممکن
۲۰- «لب پرزدن» ؛ یعنی … : بیرون ریختن
درس یازدهم
هدیه‌ی سال نو / مائده‌های زمین
لغت
۱- «تعلّل» به چه معنی است؟ بهانه کردن
۲- «معجون» ؛ یعنی … : مخلوطی از چند چیز
۳- در عبارت «چراغ را در اصلاح کردن بکش» کشتن چراغ چه معنی می‌دهد؟ خاموش کردن چراغ
۴- «خاییدن» ؛ یعنی … : جویدن
املاء
۵- کدام کلمه در عبارت «یک صندوق نامه به دیوار نسب شده بوده که هرگز پستچی نامه‌ای در آن نینداخته بود.» غلط نوشته شده است؟ نصب
تاریخ ادبیات
۶- نام اصلی «اُ. هنری» چیست؟ ویلیام سیدنی پورتر
۷- «اُ . هنری» در آثارش به زندگی چه کسانی می‌پردازد؟ طبقات فرودست جامعه
۸- کدام اثر از «اُ . هنری» نیست؟ «خاطرات خانه‌ی مردگان، چرخ و فلک، اختیارات» : خاطرات خانه‌ی مردگان
آرایه‌های ادبی
۹- در عبارت «مادام سوفیا خرمن زلف دلا را دید و گفت بیست دلار» مشبه‌به کدام واژه است؟ خرمن
۱۰- عبارت «دلا کلاهش را برداشت و از زیر آن آبشار طلایی رنگ سرازیر شد.» چه آرایه‌ای دارد؟ استعاره
درک مطلب و دانستنی‌های درس
۱۱- «آرزو مکن که خدا را در جایی جز همه جا بیابی.» ؛ یعنی … : خدا همه جاست.
۱۲- مفهوم جمله‌ی «هیچ از او ذخیره مگذار» چیست؟ چیزی را از او پنهان مکن
۱۳- «تحفة‌الاخوان» اثر کیست؟ کمال‌الدین عبدالرزاق کاشانی
۱۴- «ای‌کاش عظمت درنگاه تو باشد.» کدام شعر «سهراب سپهری» را به‌یاد می‌آورد؟ چشم‌ها را باید شست / جور دیگر باید دید.
۱۵- «قوت کودکان» ؛ یعنی … : غذای کودکان
۱۶- «مائده‌های زمین» از کیست؟ آندره ژید
۱۷- منظور از «ته مانده‌ی چپاول مادام سوفیا» چیست؟ موهای باقی مانده روی سردر
۱۸- «ولع« ؛ یعنی … : حرص
۱۹- «ترمیم» به چه معنی است؟ تعمیر و بازسازی.
۲۰- «این آیت فرو آمد» ؛ یعنی … : این آیه نازل شد.
درس دوازدهم
در آروزی تو / دل می رود
لغت
۱- «تفقّد» ؛ یعنی … : دلجویی کردن
۲- «باد شرطه» به چه معنی است؟ باد موافق
۳- «ایهام» در لغت چه معنی می‌دهد؟ به گمان افکندن دیگران
۴- در مصراع «حافظ به خود نپوشید این خرقه‌ی می‌آلود» به خود ؛ یعنی … : به اختیار خود

تاریخ ادبیات
۵- کدام شاعر لقب «استاد سخن» گرفته است؟ سعدی
۶- شرح داده شده «حافظه‌ی ماست و شعر او سرشار از اندیشه‌های عمیق حکمی و عرفانی و احساس‌ها و عواطف ژرف انسانی است.» درباره‌ی کدام شاعر است؟ حافظ
آرایه‌های ادبی
۷- مصراع «گفتا غلطی خواجه در این عهد وفا نیست» چه نوع آرایه‌ای دارد؟ ایهام
۸- مصراع«آیینه‌ی‌سکندر جام می‌است بنگر»چه‌آرایه‌ای دارد؟ تلمیح
درک مطلب و دانستنی‌های درس
۹- در مصراع «اگر خلاف کنم سعدیا به سوی تو باشم» قسمت مشخص شده چه معنی می‌دهد؟ خودخواه و خودبین باشم.
۱۰- «خدارا» در مصراع «دل می‌رود ز دستم صاحب‌دلان، خدارا» به چه معنی است؟ قسم به خدا
۱۱- «نیکی به جای یاران» ؛ یعنی … : نیکی در حق یاران
۱۲- منظور شاعر از «جام می» در مصراع «آیینه‌ی سکندر جام می است بنگر» چیست؟ قلب انسان پاک و آگاه
۱۳- در مصراع «به مجعمی که در آینده شاهدان دوعالم» منظور از کلمات مشخص شده چیست؟ صحرای محشر، زیبایان
۱۴- مفهوم مصراع «دلبر که در کف او موم است سنگ خارا» چیست؟ محبوبی که همه‌چیز در اختیار اوست.
۱۵- در مصراع «مرا به باده چه حاجت که مست موی تو باشم» کدام قسمت جمله حذف شده است؟ فعل (است)
۱۶- به «خواب عافیت» ؛‌یعنی … : مرگ و نیستی
۱۷- معنی «به بوی موی تو باشم» چیست؟ آروزی وصال تو را دارم.
۱۸- «بادیه» چه معنی می‌دهد؟ بیابان
درس سیزدهم
باغ عشق / پیدای پنهان
لغت
۱- «شکردن» ؛ یعنی … : شکار کردن
۲- «عنان گیر» به چه معنی است؟ زمام‌دار و هدایت کننده
۳- «بنان» ؛ یعنی … : انگشت
۴- «نمی‌هلند» ؛ یعنی … : نمی‌گذارند
املاء
۵- کدام ترکیب غلط املایی دارد؟ «عجز و درمانده‌گی، بایزید بسطامی، قعر بهر» درماندگی ، بحر
تاریخ ادبیات
۶- «طریق‌التحقیق» اثر کیست؟ سنایی غزنوی
۷- سنایی غزنوی در چه قرنی زیسته است؟ ششم
۸- کدام قالب شعری است که «سنایی» بر آن تأثیر گذار نبوده است؟ «غزل، قصیده، ترکیب‌بند» : ترکیب‌بند
۹- افکار و اصطلاحات عرفانی را نخستین بار چه کسی در شعر خود مطرح ساخته است؟ سنایی
آرایه‌های ادبی
۱۰- مصراع «به سوی عیب، چون پویی، گر او را غیب‌دان بینی؟ چه آرایه‌ای دارد؟ جناس (عیب و غیب)
۱۱- تفاوت «غزل و قصیده» در چیست؟ تعداد بیت‌ها و درون‌مایه‌ها
درک مطلب و دانستنی‌های درس
۱۲- «درفش کاویان» نماد چیست؟ پیروزی
۱۳- «دوگانه» ؛ یعنی … : نماز صبح
۱۴- «صاحب گوهر» به چه معنی است؟ نژاده و اصیل
۱۵- «فیه مافیه» از آثار … و معروف … است. منثور و مولوی
۱۶- «تاس‌ها برگیر» به چه معناست؟ کاسه‌های مسین را بردار.
۱۷- «ودود» به چه معناست؟ بسیار دوست دارنده
۱۸- در مصراع «زیزدان دان نه از ارکان…» منظور از (ارکان) چیست؟ عنصار چهارگانه (آب، باد، آتش، خاک)

درس چهاردهم
تربیت انسانی و سنّت ملی ما
لغت
۱- «مناعت» ؛ یعنی … : عالی طبع بودن
۲- «مطلبی نغز و نیکو» هم معنی چه کلمه‌ای است؟ لطیفه
۳- «مذموم» به چه معنی است؟ ناپسند و نکوهیده
۴- «خدعه» ؛ یعنی … : حیله و نیرنگ
املاء
۵- کدام ترکیب غلط املایی دارد؟ «ترجیه مرگ، تذویر و ریا، مساوات و عدالت» : ترجیح ،‌ تزویر
تاریخ ادبیات
۶- کتاب «آزادی و تربیت» اثر کیست؟ محمود صناعی
درک مطلب و دانستنی‌های درس
۷- نویسنده، کدام کتاب را از کتب مقدس فرنگیان کم‌تر نمی‌داند؟ مثنوی مولوی
۸- برای روشن کردن هدف‌های تربیتی ما، بزرگترین منبع الهام کدام است؟ تعلیمات اخلاقی و انسانی پیشوایان فرهنگی ما
۹- بیت «به دیدارت آرایش جان کنم / زمن هر چه خواهی تو فرمان کنم» کدام مفهوم را بیان می‌کند؟ تسلیم محض بودن را
۱۰- عبارت عربی «الملک یبقی مع الکفر و لا یبقی مع الظلم» به چه معنی است؟ حکومت با کفر می‌پاید ولی با ظلم نه
۱۱- «کهتری را که مهتری یابد» ؛ یعنی … : کوچک و حقیری که مقام بالایی یابد.
۱۲- موضوع اساسی داستان «رستم و اسفندیار» چیست؟ طغیان رستم در برابر زورگویی
۱۳- «رجحان دادن» ؛ یعنی … : برتری دارد.
۱۴- مصراع «نبیند مرا زنده با بند کس» ستایش چیست؟ آزادی و آزادگی
۱۵- رستم چگونه خبر یافته که «اگر اسنفدیار را نابود کند خاندان او تباه خواهد شد؟» : از سیمرغ خبر یافته است.
۱۶- نویسنده چه چیزی را موجب سقوط ساسانیان می‌داند؟ انحطاط اجتماعی و دینی و اخلاقی دستگاه حکومت
۱۷- هدف‌های اساسی تربیت چیست؟ احترام به حقوق دیگران، آزادی، عدالت‌خواهی …
۱۸- آیه‌ی‌«انما المومنون اخوه»چه‌معنی می‌دهد؟ مومنان برادر یک‌دیگرند.
درس پانزدهم
جلوه‌های هنر در اصفهان
لغت
۱- «رواق» ؛ یعنی … : پیشگاه خانه
۲- «دمدمه‌های اردیبهشت» به چه معنی است؟ نزدیکی‌های اردیبهشت
۳- «دوره‌های متأخّر» ؛ یعنی … : دوره‌های بعد
۴- «بنایی ستون مانند بر دو جانب در ورودی ساختمان» چه نامیده می‌شود؟ گوشواره
املاء
۵- کدام ترکیب غلط املایی دارد؟ «خط‌ها و اسلیمی‌ها، دایره‌ها و مغرنس‌ها، رواق‌ها و گوشواره‌ها» : مقرنس
تاریخ ادبیات
۶- کتاب«صفیرسیمرغ» اثر کیست؟ دکتر محمدعلی اسلامی ندوشن
۷- موضوع کتاب «صفیر سیمرغ» چیست؟ توصیف سفر به چند کشور اروپایی و بعضی از شهرهای ایران

آرایه‌های ادبی
۸- جمله‌های «اصفهان چون شاهزاده‌ی افسون شده‌ی افسانه است.» چه آرایه‌ای دارد؟ تشبیه

درک مطلب و دانستنی‌های درس
۹- در عبارت «کالبد بنا، مینایی است که روح ایران را در آن حبس کرده‌اند.» مینا در کدام معنا به کار رفته است؟ شیشه و آیینه
۱۰- «همه‌چیز به نقش ترجمه شده است.» ؛ یعنی … : همه‌چیز در نقاشی بیان شده است.
۱۱- نویسنده چه چیزهایی را «از رمزهای باستانی و علامت باروری» می‌داند؟ شاخ گوزن و مار
۱۲- به روایت تفسیرها «کدام مرغ بهشتی شیطان را در ورود به بهشت یاری کرد؟» طاووس
۱۳- در درس، کدام درخت «درخت بهشتی» ؛ معرفی شده است؟ سرو
۱۴- «طلسم کسی را شکستن» ؛ یعنی … : گره از کار کسی باز کردن
۱۵- چرا نویسنده نقش کاشی‌ها را «بهار منجمد» نامیده است؟ چون نقش و نگارها به روح انسان طراوت و تازگی می‌دهند.
۱۶- معنی واژه‌های «عروج، مجرد، ضمیر» چیست؟ به بلندی رفتن، تنها، باطن
۱۷- عبارت «گویی بر پله‌های ابر پا نهاده‌ای، به همان حالتی که وصف مراحل معراج شده است.» به کدام واقعه اشاره دارد؟ رفتن پیامبر به آسمان‌ها
۱۸- در عبارت «گویی کالبد بنا مینایی است که روح ایرانی را در آن حبس کرده‌اند.» به کدام عقیده‌ی گذشتگان اشاره دارد؟ حبس کردن ارواح در شیشه
۱۹- «زاویه» ؛ یعنی … : گوشه، اتاقی در خانقاه
۲۰- «جزمیّت» در عبارت «آن‌ها را با جزمیت یا اطمینان خاطر بازگو کرده‌ام» به چه معنی است؟ قطعیّت و یقین
درس شانزدهم
خسرو / مایع حرف‌شویی
لغت
۱- «ارتجالاً» یعنی ؛ … : بدون اندیشه سخن گفتن یا شعر سرودن
۲- «تقریر» به چه معنی است؟ بیان کردن
۳- «عادت مألوف» ؛ یعنی … : رسم دیرینه
۴- «منکر» ؛ چه معنی می‌دهد؟ زشت
املاء
۵- کدام ترکیب غلط املایی دارد؟ «مخزول و نالان، لهو و لعب، تنگ نظران و عنوان» : مخذول
تاریخ ادبیات
۶- کتاب «بهشت شدّاد» اثر کیست؟ جلال رفیع
۷- کتاب «نصاب الصبیان» از کیست؟ ابونصر فراهی
آرایه‌های ادبی
۸- کدام نوع نوشته است که «هدف آن اصلاح، نابسامانی‌ها و ناهنجاری‌هاست.» طنز
۹- «خشت‌زدن» کنایه از … است. پرحرفی
۱۰- منظور از ضمایم و تعلیقات» در عبارت «تصویر سرتیپ را ضمایم و تعلیقات کشید.» چیست؟ نشان‌های ارتشی
۱۱- «او را نیز بسمل کردم.» ؛ یعنی … : او را هم سر بردیم
۱۲- «کمیت کسی لنگ بودن» به چه معنی است؟ عاجز و ناتوان بودن
۱۳- «این‌قدر هی دیوار صوتی را نشکنید.» ؛ یعنی … : پرحرفی نکنید.
۱۴- «استرحام کردن» ؛ یعنی … : طلب رحم کردن
۱۵- منظور از تصدیق‌نامه، در عبارت «همین باعث شدن که نتوان تصدیق‌نامه‌ی دوره‌ی ابتدایی را بگیرد.» چیست؟ گواهی‌نامه
۱۶- «من این را از روی طبیعت کشیدم.» به چه معنی است؟ من این را از روی استعداد ذاتی خود کشیدم.
۱۷- مفرد واژه‌ی «معاصی» چیست؟ معصیت
۱۸- «زمانه‌ی جافی» یعنی ؛ … : روزگار ستمکار
درس هفدهم
داروک / باغ من / انتظار
لغت
۱- «شولا» ؛ یعنی … : خرقه‌ی درویشان
۲- «داروگ» چیست؟ قورباغه‌ی درختی
۳- «چمیدن» به چه معنی است؟ با ناز راه رفتن
تاریخ ادبیات
۴- کدام منظومه‌ی نیما یوشیج است که آن را سر آغاز (شعر نو فارسی) دانسته‌اند؟ افسانه
۵- مجموعه‌شعر«آخرشاهنامه»اثرکدام‌شاعراست؟مهدی‌اخوان‌ثالث
۶- «طنین در دلتا» از کیست؟ طاهره صفارزاده

آرایه‌های ادبی
۷- شعر «از تهی سرشار / جویبار لحظه‌ها جاری است» چه آرایه‌ای دارد؟ متناقض‌نما
۸- «ذوالفقار را باز می‌کنی و ظلم را می‌بندی» چه آرایه‌ای دارد؟ تضاد.
درک مطلب و دانستنی‌های درس
۹- «بر بساطی که بساطی نیست» چه مفهومی را بیان می‌کند؟ اوضاع نامناسب
۱۰- «شعر معاصر» بعد از نیما در چند شیوه ادامه یافت؟ سه شیوه
۱۱- عبارت«شعری‌است‌که‌آهنگ‌دارد اما وزن‌عروضی نداردوجای‌قافیه در آن مشخص نیست» توصیف چگونه شعری است؟ شعر سپید
۱۲- در شعر داروگ شاعر با بهره‌گیری از «نمادها» چه چیزی را توصیف می‌کند؟ عصر سیاه حکومت استبدادی
۱۳- چند ویژگی برای شعر «اخوان ثالث» برشمرده‌اند؟ سه
۱۴- واژه‌ی «کشتگاه، ساحل، کومه» در شعر «داروگ» بیانگر چیست؟ نمادهایی‌که به‌کمک‌آن‌شاعر اوضاع‌عصر خودراتوصیف‌کرده‌است.
۱۵- منظور از «اسب یال افشان زرد» چیست؟ پاییز
۱۶- سنگینی و صلابت کدام سبک شعری در شعر اخوان ثالث مشاهده می‌شود؟ سبک خراسانی
۱۷- «ذوالفقار را باز می‌کنی و ظالم را می‌بندی» به چه معنی است؟ برای مبارزه آماده می‌شوی و ظلم را از بین می‌بری
۱۸- «باغ بی‌برگی» ؛‌ یعنی … : باغی که میوه و ثمری ندارد.
۱۹- در مطالعه‌ی شعر «نیما» چه نکته‌ای جلب توجه می‌کند؟ دید تازه‌ی او به جهان و طبیعت
درس هجدهم
سفر به خیر / در سایه‌سار …
لغت
۱- «هرّا» ؛ یعنی … : آواز مهیب
۲- «صولت» به چه معنی است؟ هیبت
۳- «گون» چیست؟ گیاهی است از تیره‌ی سبزی آساها
تاریخ ادبیات
۴- «صور خیال در شعر فارسی» اثر کدام نویسنده و پژوهشگر معاصر است؟ دکتر محمدرضا شفیعی
۵- «عبور» مجموعه شعر کیست؟ علی موسوی گرمارودی
آرایه‌های ادبی
۶- «گون و نسیم» نماد چه افرادی هستند؟ پایدار و مقاوم، آزاد و رها
۷- مصراع «گون از نسیم پرسید» چه آرایه‌ای دارد؟ تشخیص
درک مطلب و دانستنی‌های درس
۸- «با چشمانی، یتیم ندیدنت» به چه معنی است؟ با چشمانی منتظر آمدنت
۹- «وسعت تو را، چگونه در سخن تنگ مایه گنجانم؟» به معنی چیست؟ عظمت تو را چگونه می‌توانم بیان کنم؟
۱۰- «تبارک‌الله احسن الخالقین» چه معنی می‌دهد؟ خجسته باد نام خداوند که نیکوترین آفریدگاران است.
۱۱- «دری که به باغ بینش ما گشوده‌ای» ؛ یعنی … : دری که به روی اندیشه‌ی ما گشوده‌ای.
۱۲- کدام ویژگی شعر شاعر در «شعر سپید من، روسیاه ماند، که در فضای تو، به بی‌وزنی افتاد» بیان شده است؟ بی‌وزن بودن شعر
۱۳- «باده‌ی مهر» به چه معنی است؟ شراب حق
۱۴- در شعر «گل بوسه‌ی زخم‌ها، تنت را دشت شقایق کرده بود» بدن امام علی (ع) به چه چیزی تشبیه شده است؟ دشت شقایق
۱۵- «خرد به قبضه‌ی شمشیرت بوسه می‌زند» ؛ یعنی … : عقل و خرد را در مبارزه کردن درآمیخته‌ای
۱۶- «مهیز» : یعنی … : وسیله‌ی راندن اسب
۱۷- «هزار بار خیبری‌تر است» چه معنی می‌دهد؟ هزار بار از در خیبر بزرگ‌تر است.
۱۸- «خدا» در شعر «پیش از تو هیچ خدایی را ندیده بودم …» به چه معنی است؟ حاکم و فرمان‌روا
۱۹- «که با تازیانه‌ی هشتاد زخم، بر خود حد زدی؟» اشاره به چیست؟ زخم برداشتن حضرت علی در جنگ احد
۲۰- شعر «در سایه سار نخل ولایت» در کدام قالب شعری سروده شده است؟ شعر سپید
درس نوزدهم
حدیث جوانی / در کوچه‌سار شب
لغت
۱- «صلا زدن» ؛ یعنی صدا کردن، آواز دادن
۲- «درازدستی» به چه معنا است؟ تجاوز،‌تعدی
۳- «عامل» چه معنی می‌دهد؟ حام
۴- «مضرت» ؛ یعنی … : زیان رساندن
املاء
۵- کدام ترکیب غلط املایی دارد؟ «زوالنون مصری، ضجر و مصادره، درویش و رعیت» : ذوالنون، زجر
تاریخ ادبیات
۶- مجموعه شعر «رهی معیری» چه نام دارد؟ سایه‌ی عمر
۷- «شبگیر» اثر کیست؟ هوشنگ ابتهاج
۸- غزل‌های «رهی معیری» بیشتر به پیروی از کدام شاعر سروده شده است؟ سعدی
آرایه‌های ادبی
۹- مصراع «عیبم مکن که آهوی مردم ندیده‌ام» چه آرایه‌ای دارد؟ ایهام
۱۰- در مصراع «وز شاخ آرزو، گل عیشی نچیده‌ام» چند تشبیه وجود دارد؟ دو (شاخ آرزو، گل عیش)
درک مطلب و دانستنی‌های درس
۱۱- «یکی زشب گرفتگان چراغ برنمی‌کند» ؛ یعنی … : کسی به فکر آزادی رهایی نیست.
۱۲- «نشسته‌ام در انتظار این غبار بی‌سوار» ؛ چه معنی می‌دهد؟ انتظار بیهوده می‌کشم.
۱۳- مفهوم«سر به گریبان کشیدن» چیست؟ دل تنگ و ناراحت بودن
۱۴- مفهوم بیت «سر گرگ باید هم اول برید / نه چون گوسفندان مردم درید» چه ضرب‌المثلی را به خاطر می‌آورد؟ بند باید کرد سیلی را ز سر
۱۵- «حدیث جوانی» ؛ ‌یعنی … : داستان و سرگذشت جوانی
۱۶- «قفا» به چه معنی است؟ پشت سر
۱۷- «سزا خود همین است مر بی بری را» ؛ یعنی … : بی‌ثمر بودن سزایش همین است (سوزانده شدن)
درس بیستم
مدرسه‌ی امام شوشتری / تخت جمشید
لغت
۱- «خادم سماط» ؛ یعنی … : مأمور تنظیم برنامه‌ی غذا
۲- «مسیل» به چه معنی است؟ جای سیل گیر
۳- «رقعه» ؛ چه معنی می‌دهد؟ قطعه‌ی کاغذ
۴- معرب واژه‌ی «شوشتر» چیست؟ تستر
املاء
۵- کدام ترکیب غلط املایی دارد؟ «نغمه‌های مهیج، جرذهای دیوار، زخایر شگفت‌آور» جرز، ذخایر
تاریخ ادبیات
۶- کتاب «تحفة النظار و غرایب الامصار» اثر کیست؟ ابن بطوطه
۷- «به سوی اصفهان» از کدام نویسنده است؟ پیرلوتی
درک مطلب و دانستنی‌های درس
۸- در عبارت «سخن خود را با اشاراتی از فنون مختلف تفسیر و حدیث چاشنی می‌داد» قسمت مشخص شده، یعنی … : همراهی می‌کرد.
۹- «طی» چه معنی می‌دهد؟ جشن عروسی
۱۰- «خمس آن متعلق به سلطان است …» ؛ یعنی … : یک پنجم آن برای پادشاه است.
۱۱- «جامع بین مراتب دین و دانش بود.» به چه معنی است؟ هم دین و هم دانش را به‌خوبی می‌دانست.
۱۲- «جامع بین مراتب دین و دانش بود.» به چه معنی است؟ صورت‌هایی که به اسم ستاره‌ای از ستارگان می‌ساختند.
۱۳- «دنیا و مافیها» ؛ یعنی … : جهان وآن چه در اوست.
۱۴- «امیرالامرا» به چه معنی است؟ فرمانده‌ی کل سپاه
۱۵- «ممفیس» شهری بوده است در … : مصر باستان
۱۶- «رحله‌ی ابن بطوطه» ؛ یعنی … : سفرنامه‌ی ابن بطوطه
۱۷- «مکارم» ؛‌ یعنی … : بزرگواری‌ها
درس بیست و یکم
خاطرات اعتمادالسلطنه / آن روزها
لغت
۱- «کسانی که در رکاب شاه یا بزرگی حرکت می‌کردند.» در اصطلاح چه نام داشتند؟ ملتزمین
۲- «تنبه» ؛ یعنی … : هوشیاری، آگاهی، بیداری
۳- «معهود» به چه معنی است؟ عهد شده، معمول، شناخته شده
۴- «وضع عرض» ؛ یعنی … : شیوه‌ی شکایت
املاء
۵- املای کدام واژه نادرست است؟ «اعاظم،‌ ذاغه، مشعوف» زاغه
تاریخ ادبیات
۶- کتاب «الایام» اثر کیست و موضوع آن چیست؟ دکتر طه حسین ، زندگی‌نامه
۷- «تاریخ منتظم ناصری» اثر کیست؟ اعتمادالسلطنه
درک مطلب و دانستنی‌های درس
۸- در عبارت «درد دندان شاه بسیار شدّت کرده» علامت بیانگرچیست؟تصحیح‌کننده‌ی‌کتاب.‌کلمه‌را به متن افزوده‌است.
۹- «پلنگ را بالای نطعی انداخته بودند.» به چه معنی است؟ پلنگ را روی سفره‌ای چرمی انداخته بودند.
۱۰- «اشتلم کردن» چه معنی می‌دهد؟ لاف زدن
۱۱- «دعایی که بر کاغذ نویسند و با خود داشته باشند» با چه واژه‌ای هم‌معنی است؟ حرز
۱۲- «دارالطّباعه» ؛ یعنی … : چاپ‌خانه
۱۳- «امین‌السّلطان» لقب کیست؟ میرزا علی‌خان اتابک اعظم
۱۴- «فلان فعله هم شاکی» به چه معنی است؟ فلان کارگر هم شکایت دارد و ناراضی است.
۱۵- «کشیک‌خانه» ؛ با کدام واژه‌ی امروزی معادل است؟ پاسدارخانه
۱۶- «قاپوچی» به چه معناست؟ دربان
۱۷- «تغیّرات شاه» ؛ یعنی … : برآشفتن‌های شاه
۱۸- «مواجب» ؛‌یعنی … : حقوق و درآمد
۱۹- «امتناع‌کردن» به چه معنی است؟ سرپیچی کردن
۲۰- «تصنیف»؛ نوعی‌از…: شعر است‌که باآهنگ‌موسیقی‌خوانده‌شود.
درس بیست و دوم
شخصی به … / طرحی از یک زندگی
لغت
۱- «منعم» ؛ یعنی … : توانگر
۲- در عبارت «اندر آن مسجد، کودکان به کتّاب بودند» کتّاب، به چه معنی است؟ مکتب
۳- «زلت» ؛‌ یعنی … : لغزش

املاء
۴- کدام ترکیب غلط املایی دارد؟ «انعطاف خالصانه، تواظعی مضاعف، استنباط عادت» : تواضعی
تارخی ادبیات
۵- کتاب «طرحی از یک زندگی» شرح زندگی و افکار کیست؟ دکتر علی شریعتی
۶- اشعار مسعود سعد سلمان به چه نامی شهرت دارد؟ حبسیّه
آرایه‌های ادبی
۷- مصراع «حرفی است هر آتشی ز طومارم» چه آرایه‌ای دارد؟ تشبیه
۸- در مصراع «اگر خلاف کنم سعدیا به سوی تو باشم» قسمت مشخص شده چه معنی می‌دهد؟ خودخواه و خودبین باشم.
۹- «خدا را» در مصراع «دل می‌رود ز دستم صاحب دلان خدارا» به چه معنی است؟ قسم به خدا
۱۰- «نیکی به جای یاران» ؛ یعنی … : نیکی در حق یاران
۱۱- منظور شاعر از «جام می» در مصراع «آیینه‌ی سکندر جام می است بنگر» چیست؟ قلب انسان پاک و آگاه
۱۲- در مصراع «به مجعمی که در آینده شاهدان دوعالم» منظور از کلمات مشخص شده چیست؟ صحرای محشر، زیبایان
۱۳- مفهوم مصراع «دلبر که در کف او موم است سنگ خارا» چیست؟ محبوبی که همه‌چیز در اختیار اوست.
۱۴- در مصراع «مرا به باده چه حاجت که مست موی تو باشم» کدام قسمت جمله حذف شده است؟ فعل (است)
۱۵- به «خواب عافیت» ؛‌یعنی … : مرگ و نیستی
۱۶- معنی «به بوی موی تو باشم» چیست؟ آروزی وصال تو را دارم.
۱۷- «بادیه» چه معنی می‌دهد؟ بیابان
درس بیست و سوم
کعبه‌ی مخفی
لغت
۱- «بدیهه‌گویی» ؛‌ یعنی … : حاضر جوابی
۲- «پیشوای روحانی آیین برهمایی» هم‌معنی با چه واژه‌ای است؟ برهمن
تاریخ ادبیات
۳- «مخفی» تخلص کدام شاعر است؟ زیب‌النسا
آرایه‌های ادبی
۴- مصراع «خوب شد اسباب خودبینی شکست» کدام واژه ایهام دارد؟ خودبینی
۵- در «اسلوب معادله» ارتباط معنایی بر چه پایه‌ای است؟ تشبیه
درک مطلب و دانستنی‌های درس
۶- در مصراع «دزد دانا می‌کشد اوّل چراغ خانه را» منظور از (کشتن) چیست؟ خاموش کردن
۷- منظور از «صاحب خانه» در مصراع «در میان خانه گم کردیم صاحب خانه را» کیست؟ خداوند
۸- مفهوم «بی‌کمالی‌های انسان از سخن پیدا شود» چیست؟ سخن سنجیده باید گفت.
۹- «زیب‌النسا» در سرودن شعر بیش‌تر از کدام شاعر پیروی کرده است؟ عرفی شیرازی
۱۰- «نکهت» ؛ یعنی … : بو و راحیه
درس بیست و چهارم
مسافر / ریشه‌ی پیوند
لغت
۱- «رثا» ؛ یعنی … : عزا و ماتم
۲- در مصراع «دلم گشت هر گوشه‌ی سنگرت را» گشت در کدام معنی به کار رفته است؟ جست و جو کرد.

درک مطلب و دانستنی‌های درس
۳- بیت «سحر، گاه رفتن زدی با لطافت / به پیشانی‌ام بوسه‌ی آخرت را» ؛ یعنی … : با من خداحافظی کردی
۴- در مصراع «ببر با خودت پاره‌ی دیگرت را» منظور از «پاره‌ی دیگرت» کیست؟ دوست بازمانده ی رزمنده
۵- در بیت «درخون من غرور نیاکان نهفته است» منظور از نیاکان کیست؟ ایرانیان قدیم
۶- «در سینه‌ام هزار خراسان نهفته است» ؛ یعنی … : پیوند خود را با خراسان و ایران حفظ کرده‌ام.
۷- در بیت «همان دستمالی که پولک نشان شد / و پوشید اسرار چشم ترت را» چرا دستمال پولک نشان است؟ چون اشک و خون رزمنده روی آن ریخته است.
۸- در بیت «و پیدا نکردم در آن کنج غربت / به جز آخرین صفحه‌ی دفترت را» منظور از کنج غربت چیست؟ سنگر
۹- در بیت «در تنگنای سینه‌ی حسرت کشیده‌ام / گهواره‌ی بصیرت مردان نهفته است» چرا شاعر حسرت کشیده است؟ چون به آرزوهای خود نرسیده است.
۱۰- بیت «خالی دل مرا تو زتاب و توان مدان / شیر ژیان میان نیستان نهفته است» چه آرایه‌ای دارد؟ استعاره

زبان فارسی ۳

قواعد ترکیب
دانستنی‌های درس
۱- «صورت‌های ممکن غیر رایج گروه‌های اسمی» چه نامیده می‌شوند؟ ذخیره‌های زبان
۲- «قواعد هم‌نشینی» قواعدی است که از ترکیب تکواژها یا واژه‌های مناسب، گروه‌های اسمی، قیدی و فعلی ایجاد می‌کند.
۳- «کوچک‌ترین واحد صوتی زبان که معنا ندارد» چیست؟ واج
۴- جمله از ترکیب کدام واحدهای زبانی به وجود می‌آید؟ از ترکیب گروه‌ها
۵- واژه‌ی «گفت» چه ترکیبی دارد؟
۶- «قواعد نحوی» چیست؟ صامت + مصوّت + صامت + صامت
۷- واژه‌هایی که از نظر دستوری و معنایی و کاربردی تفاوتی با هم ندارند و فقط شکل ظاهری آن‌ها تفاوت دارد، چه نامیده‌می‌شوند؟ گونه‌های آزاد
۸- تمام زبان‌های دنیا در نهایت به … تجزیه می‌شوند. واج
۹- «قواعد واجی» چیست؟ قواعدی که مانع از اجتماع برخی از واج‌ها در کنار هم می‌شوند.
۱۰- ترکیب «تکواژها و واژه‌ها» کدام واحد زبانی را می‌سازد؟ گروه
۱۱- وسیله‌ی انتقال پیام در بین انسان‌ها چیست؟ زبان
۱۲- از ترکیب «گروه‌ها» کدام واحد زبانی ساخته می‌شود؟ جمله
۱۳- قواعد خاص که به ما کمک می‌کند تا هر جمله را در جایگاه خودش به کار بریم، چه قواعدی هستند؟ قواعد کاربردی
۱۴- آیا می‌توانیم هر واجی را در کنار واج دیگری قرار دهیم؟ خیر
۱۵- در زبان فارسی واج‌هایی که واجگاه مشترک یا نزدیک به هم دارند، چگونه ترکیب می‌شوند؟ بی‌فاصله نمی‌توانند در کنار هم بیایند.
۱۶- صافی بسیار دقیقی که جمله‌ها را قبل از تولید بررسی می‌کند، چه نامیده می‌شود؟ قواعد نحوی
۱۷- هر تکواژ یا واژه‌ای که تولید می‌شود، باید از صافی …… بگذرد. قواعد واجی
۱۸- واژه‌ی «آب» چند واج است؟ سه واج
۱۹- کدام واژه مطابق با الگوی هجایی (صامت + مصوّت) نیست؟ «ماه، مو، سر» : سر
۲۰- «داشته‌اند برمی‌گشته‌اند» چه گروهی است؟ گروه فعلی

درس دوم
جمله
دانستنی‌های درس
۱- «جمله‌ی مستقل» چند نوع است؟ دو نوع
۲- جمله‌ی «اخترشناسان کارهای متفاوتی می‌کنند.» چه نوع جمله‌ای است؟ جمله‌ی مستقل ساده
۳- «جمله» حداقل از چند گروه ساخته می‌شود؟ یک گروه
۴- اگر جمله‌ای ، دست کم یک جمله‌ی وابسته داشته باشد، چه نوع جمله‌ای است؟ جمله‌ی مرکّب
۵- کدام «گوره» را در جمله می‌توان حذف کرد؟ گروه قیدی
۶- پس از جمله بزرگ‌ترین واحد زبانی چیست؟ گروه
۷- کدام واحد زبانی است که از یک یا چند تکواژ ساخته شده است؟ واژه
۸- «بان، مند، گار» چه نوع تکواژی هستند؟ تکواژ وابسته
۹- عبارت «اخترشناسی علمی است که به مطالعه‌ی اجرام آسمانی می‌پردازد.» از چند «گروه» تشکیل شده است؟ پنج
۱۰- واژه‌ی «می‌بینمشان» از چند تکواژ تشکیل شده است؟ چهار تکواژ
۱۱- «تکواژها» به چند دسته تقسیم می‌شوند؟ دو دسته
۱۲- واژه‌هایی که تلفظ مشترکی دارند، اما کاربرد و معناهای جداگانه‌ای دارند، در اصطلاح چه نامیده می‌شوند؟ واژه‌های متشابه
۱۳- عبارت «بزرگ‌ترین واحد زبانی است و خود جزئی از یک واحد بزرگ‌تر نیست.» کدام واحد زبانی را توصیف می‌کند. جمله‌ی مستقل
۱۴- «تکواژ» چیست؟ یکی از واحدهای زبان که از یک یا چند واج ساخته شده و معنا دار است.
۱۵- «میز» چه نوع تکواژی است؟ تکواژ آزاد.
۱۶- کدام واژه در عبارت «در گلستان سعدی سخنان نغض و دلکش فراوان است.» نادرست نوشته شده است؟ نغز
۱۷- «می‌پردازند» چند واج دارد؟ یازده واج
۱۸- «است» چند تکواژ دارد؟ دو تکواژ
۱۹- جمله‌ی «مستقل مرکب» چه جمله‌ای است؟ جمله‌ای که بیش از یک فعل دارد.
۲۰- «سخنی که بتوان آن را به دو قسمت نهاد و گزاره تقسیم کرد.» کدام واحد زبانی است؟ جمله
درس سوم
ویرایش
دانستنی‌های درس
۱- عبارت مسئله‌ی کوشش برای آزادی تاریخچه‌ای دراز در طول تاریخ دارد.» چند خطا و لغزش نگارشی دارد؟ سه
۲- اصطلاح «سره‌نویسی» ؛ یعنی … : فارسی نویسی ناب
۳- عبارت «یک گلوله در کرد و کلّه‌ی دشمن را زد.» کدام غلط نگارشی را دارد؟ عامیانه نویسی
۴- «ایجازهای مخلّ» ؛ یعنی … : کوتاه‌نویسی که معنی را می‌رساند.
۵- به جای «انجام طرح خلع‌سلاح» می‌توان … طرح خلع سلاح را به کار برد. اجرای
۶- غلط نگارشی برای جمله‌ی «فرزندان نباید یک بار برای خانواده تلقی شود» چیست؟ نهاد با فعل جمله مطابقت ندارد.
۷- شکل درست و صحیح عبارت «نتایجی که امروز بدست آمد را گزارش می‌کنم.» چگونه است؟ نتایجی را که امروز به دست آمد گزارش می‌کنم.
۸- به‌جای فعل «می‌باشد» از کدام فعل می‌توان استفاده کرد؟ است.
۹- «تتابع اضافات» به چه معنی است؟ آوردن چند کلمه پشت سر هم با کسره‌ی اضافه
۱۰- حرف اضافه‌ی مصدر «متفاوت بودن» چیست؟ با
۱۱- «ابهام» داشتن جمله ؛ یعنی … : دو یا چند معنی داشتن جمله
۱۲- عبارت «در سال ۳۳۴، آل بویه بغداد را فتح و پسرش را به جای او برگماردند.» کدام خطای نگارشی را دارد؟ حذف فعل بدون قرینه
۱۳- «آموختن به» به چه مفهومی است؟ یاد دادن
۱۴- حرف نشانه‌ی «را» در کدام قسمت جمله می‌آید؟ بعد از مفعول
۱۵- ویرایش جمله‌ی «بیداری مسلمانان را فراگرفته است» چیست؟ مسلمانان در همه‌ی کشورها بیدار شده‌اند.
۱۶- رعایت «علایم نگارشی» کدام نوع ویرایش است؟ ویرایش فنی
۱۷- کدام نگارش نادرست است؟ «آزمایش‌ها، خانم مدیره، گزارشات» : خانم مدیر، گزارش‌ها
۱۸- به جای دو واژه‌ی «برعلیه، برله» چه واژه‌هایی به‌کار می‌بریم؟ علیه، له
۱۹- پرهیز از کاربرد «تنوین» در زبان فارسی، کدام نوع ویرایش است؟ ویرایش زبانی
درس چهارم
واحدهای زیرزنجیری گفتار
دانستنی‌های درس
۱- «واحدهای گفتار که به‌طور منظم و طبق قواعد خاصی پشت سر هم قرار می‌گیرند.» چه نام دارند؟ زنجیره‌ی گفتار
۲- کوچک‌ترین واحد «زنجیره‌ی گفتار» چه نام دارد؟ واج
۳- ویژگی‌های گفتار را که الفبای خط از نشان دادن آن ناتوان است، چه نامیده‌اند؟ ویژگی‌های زیرزنجیری گفتار
۴- کوچک‌ترین واحدهای «زنجیری گفتار» براساس شیوة ی تولید به چند طبقه تقسیم می‌شوند؟ دو طبقه
۵- مهم‌ترین واحدهای زبرزنجیری گفتار، چند دسته‌اند؟ سه دسته
۶- «جملات خبری» کدام آهنگ را دارند؟ افتان
۷- آهنگ جملات سؤالی چگونه است؟ خیزان
۸- ارگ «آهنگ صدا از پایین شروع شود و کم‌کم بالا برود و دیگر فرود نیاید.» کلام چه آهنگی دارد؟ خیزان
۹- ادای «یک هجا» با شدّت و فشار بیشتر، چیست؟ تکیه
۱۰- جمله‌های پرسشی در پاسخ «آری» یا «نه» چه آهنگی دارند؟ خیزان
۱۱- هر واژه در زبان فارسی چند «تکیه» دارد؟ یک
۱۲- تکیه در «اسم مفرد یا صفت» بر کدام هجاست؟ هجای پایانی
۱۳- در فعل مضارع اخباری کدام قسمت فعل تکیه می‌گیرد؟ پیشوند فعلی (می)
۱۴- «درنگ» چند نوع است؟ دو (میان واژه‌ای، پایان واژه‌ای)
۱۵- در فعل منفی «ماضی و مضارع و امر» «کدام هجا تکیه می‌گیرد؟ نون نفی
۱۶- جمله‌ی «او هر روز، نامه‌ای می‌خواند.» چه نوع «درنگی» دارد؟ میان واژه‌ای
۱۷- درفعل ماضی ساده «جز سوم شخص مفرد» تکیه در کدام هجاست؟ هجای قبل از آخر
۱۸- جمله‌ی«این‌جا آشپزخانه، ندارد» چه نوع درنگی دارد؟ پایان‌واژه‌ای
۱۹- کاربرد «قید تأکید در کدام جمله‌ها نادرست است؟ جمله‌هایی که پیامی آشکار و روشن دارند.
۲۰- جمله‌هایی که با قیدهای پرسشی همراه‌اند (جز آیا و هیچ) چه آهنگی دارند؟ افتان
درس ششم
مطابقت نهاد و فعل
دانستنی‌های درس
۱- کدام قسمت جمله در شخص و شمار با هم مطابقت دارند؟ نهاد جدا و نهاد پیوسته
۲- اگر نهاد، جمع‌ بسته ‌شود، فعل چگونه خواهد بود؟ جمع بسته می‌شود.
۳- در جمله‌ی «پدرم از مسافرت برگشتند.» چرا برای نهاد مفرد، فعل جمع آورده است؟ برای احترام
۴- برای اسم‌هایی ‌چون «مجلس ،شورا، گروه» چه ‌فعلی‌ به‌ کار می‌رود؟ مفرد
۵- هنگام‌جان‌بخشیدن به‌اشیای بی‌جان فعل با … مطابقت می‌کند. نهاد
۶- فعل برای اشیای بی‌جان به چه شکلی می‌آید؟ مفرد
۷- در عبارت «از خانه که بیرون آمدم، او را دیدم.» کدام قسمت جمله ذکر نشده است؟ نهاد جدا
۸- در جمله‌ی «گفته بودم کتاب را همراه بیاورید.» کدام نوع حذف صورت گرفته است؟ نهاد جدا
۹- کدام‌واژه(واج)میانجی ندارد؟ «آشنایان، نیاکان، دوستان» : دوستان
۱۰- در جمله‌ی «مردی از کوچه می‌گذشت، کودکان در کوچه سرگرم بازی بودند، پرسید …» کدام قسمت جمله حذف شده است؟ متمم
درس هفتم
نگارش تشریحی
دانستنی‌های درس
۱- مقاله ها از نظر شیوه‌ی نوشتن به چند گونه تقسیم می‌شوند؟ سه
۲- «شرح و بسط دادن به منظور مطالعه و دقّت در یک موضوع یا مطلب به‌گونه ای علمی و دقیق» چه نام دارد؟ تشریح
۳- مقاله‌ی «کتاب و کتاب‌خوانی» از کدام نوع مقاله است؟ تحقیقی
۴- عام‌ترین و رایج‌ترین راه تشریح چیست؟ طرح پرسش‌هایی درباره‌ی یک چیز
۵- پسوند (ان) در کدام واژه با بقیه تفاوت دارد؟ «بامداران، گیلان. بهاران» : گیلان
۶- مقاله‌ی «تربیت انسانی و سنّت ملّی ما» چه نوع مقاله‌ای است؟ تحلیلی
۷- اگر بخواهیم واقعه‌ای را که امروز وجود ندارد تشریح کنیم، از چه چیزهایی استفاده می‌کنیم؟ مدارک و مآخذ و اسناد و کتاب‌ها
۸- داستان «کلاس نقّاشی» چه نوع نوشته‌ای است؟ نوشته‌ی تشریحی
۹- نشانه‌های جمع در زبان فارسی چیست؟ ها، ان
۱۰- (ان) در واژه‌ی «کوهان» چه معنی می‌دهد؟ شباهت (مانند کوه)
درس هشتم
گروه فعلی
دانستنی‌های درس
۱- مهم‌ترین عضو «گزاره» چیست؟ گروه فعلی
۲- «گروه فعلی» چند ویژگی دارد؟ پنج
۳- (بن‌ماضی + شناسه‌های ماضی) چه فعلی را می‌سازد؟ ماضی ساده
۴- «رفته‌بودیم» چه فعلی و چندم شخص است؟ ماضی بعید، اول شخص جمع
۵- (صفت مفعولی + باشم) چه فعلی را می‌سازد؟ ماضی التزامی
۶- فعل «می‌رفتید» چه زمانی دارد؟ ماضی استمراری
۷- فعل‌های مضارع چند نوع‌اند؟ سه نوع
۸- (دارید می‌روید) چند شناسه دارد؟ مضارع مستمر
۹- فعل مضارع چند شناسه دارد؟ شش شناسه
۱۰- با فرمول (ب+بن مضارع+شناسه‌های مضارع) کدام فعل ساخته می‌شود؟ مضارع التزامی
۱۱- «مصدر مرخّم» برابر است با … : بن ماضی
۱۲- کدام (بن مضارع) نادرست است؟ «ببر، بخش، رو» بر
۱۳- برای (گذرا) کردن فعل‌ها از چه تکواژی استفاده می‌کنیم؟ ان
۱۴- فعل از جهت اجزای تشکیل‌دهنده‌ی آن چند نوع است؟ سه
۱۵- اگر تکواژ(ان) به فعل‌های گذرا به متمّم افزوده شود. به چه فعلی تبدیل می‌شوند؟ گذرا به مفعول و متمم
۱۶- فعلی که بن مضارع آن از ی تکواژ تشکیل شده باشد، چه فعلی است؟ فعل ساده
۱۷- برای‌تشخیص‌فعل‌ساده‌ازفعل‌مرکّب‌به‌چندویژگی‌بایدتوجّه‌کرد؟سه
۱۸- «حرف زد» چه نوع فعلی است؟ فعل ساده
۱۹- ویرایش جمله‌ی «او از سمت خود استیفا داد» چیست؟ او از سمت خود استعفا داد.
۲۰- «فعل پیشوندی» چیست؟ فعلی است که پیش از فعل ساده‌ی آن، تکواژ بیاید.
درس نهم
زندگی‌نامه نویسی
دانستنی‌های درس
۱- «زندگی‌نامه نویسی» گونه‌ای از چه نوع نوشته‌ای است؟ نوشته‌ی تشریحی
۲- روش گردآوری اطلاعات برای نوشتن «زندگی‌نامه» چند نوع است؟ چهار نوع
۳- ملاصدرای شیرازی در چه قرنی می‌زیست؟ قرن یازدهم
۴- چرا «تاریخ بیهقی» از دیگر کتاب‌های تاریخ ممتاز شده است؟ به علّت امانت و دقّت نویسنده‌ در نگارش کتاب
۵- داستان «ملاصدرای شیرازی» در کدام قالب نوشته شده است؟ رمان
۶- «نظریه ی ملاصدرا» که شهرت خاصی دارد، چیست؟ حرکت جوهری
۷- «نیم‌فاصله» ؛ یعنی … : فاصله‌ی میان حرفی
۸- «فاصله‌ی میان واژه» نشانه‌ی چیست؟ استقلال واژه‌ها از یکدیگر
۹- رعایت نکردن فاصله‌ی میان واژه‌ای باعث … : بدخوانی و بدفهمی مطالب می‌شود.
۱۰- فاصله‌ی بین واژه‌های یک متن، تقریباً چند برابر فاصله‌ی حرف‌های یک واژه است؟ دوبرابر
درس دهم
جمله‌های ساده و اجزای آن
دانستنی‌های درس
۱- جمله‌ی مستقل چند نوع است؟ دو نوع
۲- تعداد اجزای جمله را کدام قسمت جمله تعیین می‌کند؟ فعل
۳- در جمله‌های ساده تعداد اجزای اصلی جمله چند جزء است؟ حداقل دو و حداکثر چهار جزء
۴- «کبوتر دانه برمی‌چیند.» جمله‌ی چند جزئی است؟ سه جزئی
۵- وقتی نهاد … باشد، می‌توان آن را حذف کرد. ضمیر
۶- اجزای جمله‌های دو جزئی با فعل ناگذر چیست؟ نهاد و گزاره
۷- در کدام جمله نهاد حذف شدنی نیست؟ «آن‌ها دیر آمدند/ ما آن جا بودیم / گل شکفت» : گل شکفت
۸- در جمله‌های سه جزئی فعل جمله چگونه است؟ گذر
۹- جمله‌هایی سه جزئی چند نوع‌اند؟ سه نوع
۱۰- جمله‌ی «پرچم علم و دانش را برافرازیم» چه جمله‌ای است؟ سه جزئی با مفعول
۱۱- کدام یک از این مصدرها جمله‌ی سه جزئی نمی‌سازد؟ «چشیدن، آزمودن، ایستادن» ایستادن
۱۲- کدام مصدر با حرف اضافه‌ی (به) به کار نمی‌رود؟ «جنگیدن، گرویدن، نگریستن» جنگیدن
۱۳- جمله‌های چهارجزئی گذرا چند نوع است؟ چهار نوع
۱۴- جمله‌ی «کتاب‌ها را از کتاب فروشی خریدی؟» چند جزئی است؟ چهار جزئی یا مفعول و متمم
۱۵- جمله‌ی «ایشان از دوستان ما بودند.» چند جزئی است؟ سه جزئی
۱۶- جمله‌ی «حافظ خودش را رند می‌داند.» چند جزئی است؟ اجزای آن چیست؟ چهارجزئی با مفعول و مسند.
۱۷- جمله‌های استثنایی به چند دسته تقسیم می‌شوند؟ دو دسته
۱۸- «کشیده می‌شوم» مجهول چه فعلی است؟ می‌کشم
۱۹- «گزاره» در کدام نوع جمله بدون فعل است؟ جمله‌ی استثنایی
۲۰- «شیوه‌ی ‌بلاغی» چیست؟ جابه‌جایی ‌اجزای کلام به تشخیص نویسنده

درس یازدهم
نامطابق‌های املایی
دانستنی‌های درس
۱- ترکیب و تلفظ واج‌ها در هر زبان تابع چیست؟ دستگاه آوایی
۲- زبان نوشتار به‌طور طبیعی معادل و مطابق است با … : زبان گفتار
۳- کدام زبان است که سریع‌تر و بیش‌تر تغییر می‌کند؟ زبان گفتار
۴- کدام واژه «واو معدوله» دارد؟ «خونین، خوب، خواهر» : خواهر
۵- اگر واج / ن / بدون فاصله قبل از واج / ب / بیاید، به چه واجی تبدیل می‌شود؟ (م)
۶- واژه‌ی‌متفاوت کدام واژه است؟ «ماست‌بند، بدکار، درست‌کار» بدکار
۷- کدام ترکیب غلط املایی دارد؟ «سطوت سلطنت، فراق ملک، جبّه‌ی حبری رنگ» فراغ ملک
۸- هرگاه واج / ج / قبل از واج / ت / بیاید، به چه واجی تبدیل می‌شود؟ ش
۹- هدف‌از درس‌املاءچیست؟مطابق‌کردن زبان ملفوظ با زبان مکتوب
۱۰- تبدیل واج / ن / به واج / ب / در زبان عربی چه نام دارد؟ ابدال
درس دوازدهم
بازگردانی
دانستنی‌های درس
۱- «بازگردانی» در شعر و نثر به چه معنی است؟ امروزی کردن شعر یا نثر
۲- در «بازگردانی» شعر ونثر چند عامل مهم وجود دارد که باید رعایت شود؟ چهار عامل
۳- مقصود از «امروزی کردن نوشته‌های قدیم» چیست؟ مقصود آن است که محتوا و پیام به زبانی ساده و قابل فهم مطرح شود.
۴- کدام واژه در عبارت «او سعی می‌کند کارهای خود را موجح جلوه دهد». نادرست نوشته ده است؟ موجه
۵- هدف‌از«بازگردانی» چیست؟ تبدیل زبان کهن به زبان معیار امروز
۶- در بازگردانی برخی از کاربردهای دستور تاریخی چه تغییری می‌کنند؟ معادل‌سازی می‌شوند.
۷- مضمون اصلی نوشته‌ی کهن در «بازگردانی» به چه صورت در می‌آید؟ مضمون اصلی نوشته‌ باشد به خوبی منتقل شود.
۸- املای درست واژه‌های «خواروبار، بازدید کننده‌گان،‌ازدهام» چگونه است؟ خواربار، بازدیدکنندگان، ازدحام
۹- کتاب«قصه‌های خوب برای بچّه‌های خوب» اثر کیست؟ مهدی آذریزدی
۱۰- املای کدام واژه درست است؟ «بهبوحه، وحله، هرس‌کردن» هرس کردن
درس سیزدهم
نظام معنایی زبان
دانستنی‌های درس
۱- «معناشناسی» چیست؟ کوشش برای پی‌بردن به این نکته است که اهل زبان چگونه منظور یک دیگر را می‌فهمند.
۲- کدام سطح زبان‌شناسی است که واژه‌ای را «مهمل» و واژه‌ای دیگر را «مستعمل» می‌خواند؟ معناشناسی
۳- جمله‌ی«دیروز لباس به‌شما می‌آمد.» چرا آشناو معنی‌دار است؟ معنای آن به رابطه‌ی هم‌نشینی فعل با متمم مربوط می‌شود.
۴- هر عنصر زبانی دارای چند «معنا» است؟ دو معنا
۵- معنای غیرمستقیمی هر عنصر زبانی چگونه استنباط می‌شود؟ از هم‌نشینی آن عنصر زبانی با عناصر دیگر
۶- معنای‌مستقیم«عنصر زبانی»چیست؟ معنای‌روشن ومشخص آن
۷- برخی کلمات نمی‌توانند خود را بشناسند، لازم است که در … قرار بگیرند. زنجیره‌ی سخن
۸- درگذرزمان‌برای«واژه‌ها»چندوضعیت پیش‌می‌آید؟چهاروضعیت
۹- واژه‌های جدید به چند شیوه ساخته می‌شوند؟ سه شیوه
۱۰- «اگر دو یا چند واژه‌ی موجود در کنار هم قرار گیرند و با هم واژه‌ی جدید بسازند.» از کدام شیوه‌ی واژه‌سازی استفاده شده است؟ ترکیب
۱۱- شیوه‌ی واژه‌سازی که با افزودن (وند) به واژه‌های موجود، واژه‌ای تازه می‌سازد، چه نام دارد؟ اشتقاق
۱۲- کدام واژه از زبان فارسی امروز حذف نشده است؟ «هنجار، برگستوان، خوازه» : هنجار
۱۳- کلماتی‌که در زبان‌عربی«تشدیدپایانی» دارند، در زبان فارسی چه زمانی «تشدید» می‌گیرند؟ هنگامی که بعد از آن‌ها مصوت بیاید.
۱۴- کدام‌واژه‌نیازبه‌»تشدید»دارد؟«مصوت، قضات، فوق‌العاده»: مصوّت
۱۵- کدام واژه با از دست‌دادن معنای پیشین خود،‌معنای جدید نگرفته است؟ «سوگند، شادی، سپر» : شادی
۱۶- کدام واژه نیاز به «تشدید» دارد؟ «تسلیت، تهنیت، شفقت» هیچ‌کدام.
۱۷- کدام واژه «علامت اختصاری» نیست؟ «سمت، هما، ساد» : ساد
۱۸- آیا «واژه‌ها» معنای ثابت وهمیشگی دارند؟ خیر
۱۹- علاوه بر معنای مشخص هر واژه، از چه طریق دیگر معنای واژه‌ها را پیدا می‌کنیم؟ از رابطه‌ی هم‌نشینی
۲۰- «ساف» علامت‌اختصاری چیست؟ سازمان آزادی‌بخش فلسطین
درس چهاردهم
گروه اسمی
دانستنی‌های درس
۱- «گروه اسمی» از چه اجزایی تشکیل شده است؟ از یک اسم به عنوان هسته و یک یا چند اسم به نام وابسته
۲- کدام بخش «گروه اسمی» اجباری است؟ هسته
۳- «وابسته‌های پیشین» اسم چند نوع‌اند؟ هشت نوع
۴- القاب و عناوینی که بدون هیچ نشانه یا نقش نمایی پیش از اسم می‌آیند، چه نامیده می‌شوند؟ شاخص
۵- «وابسته‌های پسین» چند نوع است؟ پنج نوع
۶- در جمله‌ی «عمو جواد را بهتر از هر کس دیگر می‌شناختم.» کدام واژه «شاخص» است؟ عمو
۷- کدام «وابسته‌ی پیشین» نیست؟ «صفت عالی، صفت مبهم، صفت بیانی» صفت بیانی
۸- مقصود از «نقش تبعی» چیست؟ تابع گروه اسمی قبل از خود باشد.
۹- چند «نقش تبعی» در گروه اسمی وجود دارد؟ سه
۱۰- نقشی‌که «گروه اسمی‌قبل از خود را توضیح می‌دهد.» چیست؟ بدل
۱۱- «جمع مکّسر» ؛ یعنی… : جمع برخی از کلمات عربی
۱۲- کدام‌واژه‌نمی‌تواند(شاخص)باشد؟«مهندس، محمود، استاد»: محمود
۱۳- در ترکیب «کتاب زبان فارسی» هسته کدام است؟ کتاب
۱۴- شاخص ها چه نوع کلماتی هستند؟ اسم یا صفت
۱۵- کدام «وابسته‌ی پسین» نیست؟ «نشانه‌های جمع، مضاف‌الیه، صفت اشاره» : صفت اشاره
۱۶- اگر یک نقش در جمله دوبار تکرار شود، آن را چه می‌نامند؟ تکرار
۱۷- کدام‌علامت ازنشانه‌های‌جمع درزبان‌عربی‌نیست؟ «ان، ون، ات» : ان
۱۸- کدام علامت برای «تعدّد اسم» در فارسی به کار نمی‌رود؟ «یان، گان، ون» : ون
۱۹- مفرد جمع‌های مکسّر «قلل، عباد، حکام» چیست؟ قلّه، عبد، حاکم.
۲۰- جمع مکسّر «مکتوب» چیست؟ مکاتیب.
درس پانزدهم
آشنایی با نوشته‌های ادبی
دانستنی‌های درس
۱- «نوشته‌ای که در آن با زبان وخیال واحساس شاعرانه، صحنه‌ای از طبیعت توصیف شود.» چه نوع نوشته‌ای است؟ نوشته‌ی ادبی
۲- «نوشته‌های ادبی» چند ویژگی دارند؟ سه
۳- نوشته‌های «ادبی ـ هنری» چه نوع نوشته‌ای است؟ سخنی است که با عناصر ادبی درآمیزد و شکلی هنری به خود بگیرد.
۴- کاربرد «زبان» برای تبدیل یک نثر معمولی به نثر ادبی؛ یعنی چه ؟ به کار بردن واژگان و تعبیرهای مناسب و برگزیده در یک نوشته
۵- چگونه می‌توان یک معنی و مفهوم را به گونه‌های مختلفی عرضه کرد؟ با به‌کارگیری آرایه‌های ادبی
۶- در عبارت «دل آدمی باغچه‌ای پرغنچه است که با نسیم محبت باز می‌شود.» کدام دو واژه (مشبه‌به) است؟ باغچه، نسیم
۷- کدام ترکیب«حس‌آمیزی»دارد؟ «نسیم محبت، صدای شکفتن، آغوش چمن»
۸- در جمله‌ی «سینه با نسیم محبت شکفته می‌شود.» چه واژه‌ای (مجاز) است؟ سینه
۹- جمله‌ی «دل‌های از غم شکافته با محبت شکفته می‌شوند.» چه آرایه‌ای دارد؟ جناس
۱۰- کدام عامل هنری بیان، موجب تأثیر کلام و سخن می‌شود؟ طنز
۱۱- «محبت‌دل رابه‌مهمانی‌شکفتن‌می‌برد.»چه‌آرایه‌ای دارد؟ تشخیص
۱۲- کدام واژه‌ی مترادف «گردش کردن» تأثیر عاطفی و قدرت تصویر آفرینی بیشتری دارد؟ چمیدن
۱۳- چه واژه‌ای در جمله‌ی «باغبان محبت که همیشه نگران پرپر شدن غنچه‌ها است …» دارد؟ نگران
۱۴- هرچه… نوشته ساده‌ترباشد ارزش… آن‌بیشترمی‌شود.زبان،هنری
۱۵- عبارت «روی زرد دل با شکوفه‌های محبت گلگون می‌شود» چه آرایه‌ای دارد؟ کنایه
۱۶- «هوا گرگ و میش بود» ؛ یعنی … : صبح زود بود.
۱۷- «صور خیال» چه آرایه‌هایی را شامل می‌شود؟ تشبیه، استعاره، مجاز، کنایه
درس شانزدهم
گروه اسمی
دانستنی‌های درس
۱- «گروه اسمی» از چند بخش تشکیل شده است؟ دو بخش
۲- آیا «وابسته‌ی گروه اسمی» می‌تواند وابسته‌ای داشته باشد؟ آری
۳- کدام «وابسته‌ی وابسته» نیست؟ «ممیز، صفت صفت، متمم فعل»: متمم فعل
۴- اسمی که برای شمارش، تعداد، اندازه و وزن موصوف میان عدد و معدود قرار می‌گیرد، چه نام دارد؟ توضیح برای برخی از صفت‌هاست.
۵- «ممیّزها» به چند گروه کلی تقسیم می‌شوند؟ دو گروه
۶- کدام ترکیب ممیز ندارد؟ «دو طاقه پارچه، دو کتاب، دو دست استکان». دو کتاب
۷- کدام واحد شمارش درست نیست؟ «یک تخته فرش، یک دست میزو صندلی، یک توپ پارچه» : یک تخته فرش
۸- «صفت صفت» یعنی چه ؟ توضیح برای برخی از صفت‌هاست.
۹- کدام ترکیب (صفت صفت) ندارد؟ «لباس آبی سیر، رنگ سفید شیری، کیف پسر همسایه» : کیف پسر همسایه
۱۰- «متمم» چیست؟ گروه اسمی که پس از حرف اضافه می‌آید.
درس هفدهم
طنز پردازی
دانستنی‌های درس
۱- «طنز» چیست؟ بیانی غیر متعارف.‌خنده‌آور با بزرگ‌نمایی کاستی‌ها و زشتی‌ها که قصد اصلاح دارد.
۲- اساس تمام شیوه‌های بیان طنز بر چه استوار است؟ برهم زدن عادت‌ها
۳- بهره‌گیری از کدام فرهنگ بر قدرت طنز می‌افزاید؟ فرهنگ غنی عامه
۴- کدام شاعر شهرت «طنز سرایی» دارد؟ «سنایی، انوری، عبید زاکانی» : عبیدزاکانی
۵- «فرهنگ‌عامه» شامل چه بخش‌هایی است؟ ضرب‌المثل‌ها، کنایات و واژگان عامیانه
۶- «برهم‌زدن عادت‌ها» یعنی چه؟ بزرگ‌نمایی و اغراق در توصیف چهره‌ها و حالات و خصایص انسانی
۷- «نقیضه‌پردازی» به چه معنی است؟ تقلید از آثار ادبی
۸- چه کسانی از «فرهنگ عامه» به خوبی در طنز بهره‌برداری کرده‌اند؟ جمال‌زاده، دهخدا
۹- «مفاد» ؛ یعنی … : آن چه از یک متن برداشت می‌شود.
۱۰- یکی‌از راه‌های‌ساخت‌طنز…یک‌موضوع یا ماجراست. کش‌دار کردن
درس هجدهم
ساختمان واژه
دانستنی‌های درس
۱- «واژه‌ها» با توجه به تکواژهای تشکیل‌دهنده‌ی آن، به چند نوع تقسیم می‌شوند؟ دو نوع
۲- واژه‌های غیرساده، چند نوع‌اند؟ سه نوع
۳- کدام واژه «ساده» نیست؟ «رفتن، گوسفند، گنجشک» : رفتن
۴- «واژه‌ی مرکب» از چه قسمت‌هایی ساخته شده است؟ از دو تکواژ آزاد یا بیش‌تر تشکیل شده است.
۵- اگر واژه‌ای از «یک تکواژ آزاد+ یک یا چند وند» ساخته شود، چه نوع واژه‌ای ساخته است؟ مشتق
۶- کدام واژه «مرکّب» نیست؟ «یک رنگ، بهاره، چهارراه» : بهاره
۷- کدام‌واژه«مشتق»نیست؟ «دردمند، هیچ‌کاره، کمانک» : هیچ‌کاره
۸- کدام واژه «مشتق ـ مرکّب» نیست؟ حلقه به گوش، نوجوانی، دانشمند» : دانشمند.
۹- هر واژه چند «تکیه» دارد؟ یک تکیه
۱۰- اگر واژه‌ای همراه (وند) بیاید و واژه‌ی مشتق بسازد، چند تکیه خواهد داشت؟ یک تکیه
۱۱- ترکیب کدام واژه‌ی مرکّب با بقیه فرق دارد؟ «گل خانه، چوب لباس، هواپیما» : هواپیما
۱۲- ترکیب کدام صفت با بقیه متفاوت است؟ «خودخواه، چادرنشین، وطن‌خواه» : خودخواه
۱۳- اگر «صورت گفتار کلمه‌ای تغییر کند، اما شکل نوشتار ثابت بماند.» این دگرگونی را چه می‌نامند؟ فرآیندهای واجی
۱۴- «شکل نوشتار و شکل گفتار» کدام واژه یک‌سان است؟ «قندشکن، قلم‌دان، زودتر» : قلم دان
۱۵- «فرآیندهای واجی» در چند شکل پدید می‌آیند؟ چهار شکل
۱۶- شکل‌های مختلف «فرایندهای واجی» را نام ببرید. کاهش، ‌افزایش، ابدال،‌ادغام
۱۷- اگر بتوان در میان دو تکواژ، تکواژ دیگری قرار داد نشان چیست؟ نشان این است که تکواژها از هم جدا هستند.
۱۸- «وند» در واژه‌ی «مردانه» چه نوع «وندی» است؟ اشتقاقی
۱۹- «مضاف و مضاف‌الیه» اگر تشکیل یک کلمه بدهند چند «تکیه» می‌گیرند؟ یک تکیه
۲۰- واژه‌های «نزدیک‌بین، دیریاب، زودرس» از چه بخش‌هایی ترکیب شده‌اند؟ صفت + بن مضارع
درس نوزدهم
کلمات دخیل در املای فارسی
دانستنی‌های درس
۱- مفهوم کلمات «دخیل» چیست؟ کلماتی که فارسی نیستند و از زبان‌های دیگر وارد زبان فارسی شده‌اند.
۲- جمله‌ی «استعمال‌دخانیات ممنوع» چند کلمه‌ی «دخیل» عربی دارد؟ چهار کلمه
۳- کلمات «دخیل» عربی در زبان فارسی به چند دسته تقسیم می‌شوند؟ دو دسته
۴- کدام کلمه‌ی دخیل، از بقیه متفاوت است؟ «نشر، نسبتاً، تصحیح» : نسبتاً
۵- نشانه‌های خاص زبان عربی چیست؟ حروف جاره، تنوین، ال
۶- اصطلاح «جارومجرور» یعنی … : کلماتی که از یک حرف و یک اسم تشکیل شده‌اند.
۷- کلمات «تنوین‌دار» عربی در زبان فارسی چه نقشی می‌گیرند؟ قید
۸- «ال» در زبان عربی در چه صورتی تلفظ نمی‌شود؟ اگر کلمه با حروف قمری آغاز شود.
۹- کدام ترکیب غلط املایی دارد؟ «عقرب جراره، طیلسان آبی، غایت‌القسوای مقصود» : غایب‌القصوی
۱۰- کلمات عربی از مقوله‌ی «اعلام و اشخاص» در زبان فارسی در کدام نقش کاربرد دارند؟ اسم یا صفت
درس بیستم
مرجع‌شناسی
دانستنی‌های درس
۱- برای انجام دادن هر گونه پژوهش باید … : منابع را بشناسیم.
۲- کتاب‌هایی که «حاوی زبده‌ای از همه‌ی رشته‌های علوم انسانی یا رشته‌ای معین» هستند، چیست؟ دایرة‌المعارف‌ها
۳- اولین «دایرة‌المعارف‌ها» در کدام کشورها نوشته‌شد؟ چین و ایران
۴- کدام کتاب نوعی «دایرةالمعارف چنددانشی» نیست؟ «لغت فرس اسدی،جامع‌العلوم رازی،رسایل اخوان‌الصفا» : لغت فرس اسدی
۵- تألیف دایرةالمعارف‌ها به شیوه ی نوین از چه قرنی و در کجا رواج یافت؟ هفدهم، اروپا
۶- نخستین دایرة‌المعارف فارسی چه بود؟ ترجمه‌ی دایرةالمعارف اسلام
۷- تألیف‌دایرةالمعارف درایران ازچه‌زمانی‌آغازشد؟حدود پنجاه سال پیش
۸- «دایرةالمعارف فارسی» به سرپرستی چه کسی و در چند مجلّد چاپ شد؟ دکتر غلامحسین مصاحب، سه جلد.
۹- کار تدوین «دانش‌نامه‌ی ایران و اسلام» زیر نظر چه کسی شروع شد؟ احسان یار شاطر
۱۰- ویژگی‌های «دایرة‌المعارف فارسی» چه بود؟ انتخاب واژگان فارسی، دقت علمی، نوجویی و ابتکار
۱۱- شرح‌داده‌شده مربوط‌به کدام‌کتاب‌است؟«درسال۱۳۶۲ کار تدوین وتألیف آن از حرف «ب» آغاز شد.» دانش‌نامه‌ی جهان اسلام
۱۲- نویسنده‌ی کتاب «تاریخ و حال ایران» کیست؟ مهدی بامداد
۱۳- «فهرست کتاب‌های چاپی فارسی» تألیف کیست؟ خان بابامشار
۱۴- ماهنامه‌ی‌وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی که هر ماه فهرست کامل مقالات و کتاب‌های تازه در آن منتشر می‌شود، چیست؟ نمایه
۱۵- «فهرست‌مقالات‌فارسی»ازکیست وچندجلداست؟ایرج‌افشار،پنج
۱۶- کدام‌یک‌«ازمنافع‌دیداری وشنیداری» نیست؟ «میکروفیلم، فیش، عکس و اسلاید» : فیش
۱۷- شیوه‌ی‌تنظیم«فهرست مقالات فارسی» چگونه است؟ موضوعی
۱۸- چه منابعی در سال‌های اخیر بیش از همه بر روند تحقیقات اثر گذاشته است؟ منابع رایانه‌ای
۱۹- «فهرست‌ها» از کدام‌گروه کتاب‌های‌مرجع هستند؟ منابع فرعی
۲۰- جدیدترین‌روش‌ذخیره‌سازی داده‌ها چیست؟ ذخیره‌سازی‌نوری
درس بیست و یکم
ساخمان واژه
دانستنی‌های درس
۱- «وندها» از نظر قرارگرفتن در ساختمان واژه، به چند نوع تقسیم می‌شوند؟ سه نوع
۲- نام دیگر «تکواژ آزاد و تکواژ پیوسته» چیست؟ پایه و وند
۳- ساخت کدام‌ صفت مانند بقیه نیست؟‌«نامعلوم، ناگوار، ‌نامناسب» : ناگوار
۴- کدام‌واژه ازترکیب«پیشوند+اسم» ساخته نشده است؟ «نادرست، نافرمان، ناامید». نادرست
۵- کدام صفت (بن فعل) ندارد؟ «ناشناس، نایاب،‌ناکام» ناکام
۶- واژه‌هایی که به (‍ه ـ ه) ختم می‌شوند هنگام اتصال پسوند (ی) به آن اسم، به چه شکلی در می‌آیند؟ گی
۷- از واژه‌های داده شده، کدام یک تعبیری دوگانه ندارد؟ «قصابی، بخاری، خانگی» خانگی
۸- تکواژپایه‌درکدام گزینه عربی نیست؟‌«مرغوبیت، خوبیت، جمعیت»: خوبیت
۹- «خریدار» چه نوع کلمه‌ای است؟ صفت
۱۰- از بین کلمات داده شده، کدام صفت نیست؟ «دیدار، خواستار، گرفتار» : دیدار (اسم) است.
۱۱- «بن ماضی +ه» چه صفتی می‌سازد؟ مفعولی
۱۲- کدام ساخت با بقیه فرق دارد؟ «خنده، پایه، ناله» پایه
۱۳- «خزنده» چه نوع صفتی است؟ فاعلی
۱۴- پسوند (دان) در کدام واژه با بقیه فرق دارد؟ «نمکدان، چینه‌دان، نادان» : نادان
۱۵- کدام واژه صفت نیست؟ «رنگین، نگین، زرین» : نگین
۱۶- ساخت دستوری کدام واژه با بقیه فرق دارد؟ «شرمگین، سنگین، غمگین» : سنگین
۱۷- «فرآیند کاهش واجی» چیست؟ حذف برخی از واج‌ها در طول زمان
۱۸- کدام واژه «صفت شغلی» نیست؟ آهنگر، آرایشگر، لنگر» لنگر
۱۹- وقتی آخرین واج یک هجا (چهار واجی) باشد واج / ت / و / د / در زنجیره‌ی گفتار چه می‌شود؟ حذف می‌شود.
۲۰- کدام کلمه (پسوند) ندارد؟ «افسرده، تهرانی، ناشناس» ناشناس
درس بیست و دوم
نقش‌های زبانی
دانستنی‌های درس
۱- نقش‌های اساسی‌تر زبان چند نوع‌اند؟ چهار نوع
۲- اساسی‌ترین نقش زبان … : ایجاد ارتباط در میان یک جامعه‌ی زبانی است.
۳- «محمل اندیشه بودن زبان» به چه معنی است؟ بدون زبان، نمی‌توان به تفکر و اندیشه پرداخت.
۴- در عبارت «راستی، فردا کلاس ادبیات دیرتر شروع می‌شود.» کدام‌یک از نقش‌های زبان بیان شده است؟ ایجاد ارتباط
۵- کدام واژه مفهومی «انتزاعی» نیست؟ «کاشتن، رشدکردن، انسان»: انسان، مفهومی عام است.
۶- مفاهیم عام و مفاهیم انتزاعی چگونه برای ما فراهم می‌شوند؟ از طریق زبان
۷- اصطلاح«حدیث‌نفس»به‌چه معنی است؟ درباره‌ی خود سخن گفتن.
۸- چه زمانی نقش‌های مختلف زبان را می‌آموزیم؟ در کودکی همراه با خود زبان
۹- اصول و ضوابط آفرینش ادبی جزء … : نظام زبان نیستند.
۱۰- ساخت‌های صوری زبان را نام ببرید؟ صرفی، آوایی، نحوی
۱۱- «هدف از هر ارتباط زبانی» چیست؟ انتقال اطلاع به دیگران
۱۲- با تکیه بر کدام عامل درباره‌ی جمله‌ی (درخت انسان می‌کارد.) می‌گوییم این حکم صادق نیست؟ با تکیه بر زبان
۱۳- شاعر کدام دو ساخت را بر مجموعه‌ی ساخت‌های آوایی فارسی افزوده است؟ وزن، قافیه
۱۴- برای درک و فهم درستی از آفریده‌های ادبی چه باید کرد؟ از فنون و علوم و سنت‌های ادبی یاری گرفت.
۱۵- برای آسان شدن تلفظ میان دو واژه‌ی (مو) و (کوتاه) چه می‌کنیم؟ یک صامت اضافه می‌کنیم.
درس بیست و چهارم و بیست و پنجم
کلمات دخیل / ساختمان
دانستنی‌های درس
۱- کدام ترکیب غلط املایی دارد؟ «قیه و فریاد،‌عتاب و خطاب، مواحب خداداد» : مواهب خداداد
۲- املای «اصطلاحات علمی عربی» که جزئی از زبان فارسی شده است، چگونه است؟ شکل املا (قالبی) است، در قالب رسم‌الخط عربی باید نوشته شود.
۳- کدام واژه‌ی غیرساده در شمار صفت های مشترک با قید نیست؟ «هنرور، ناخواسته، شجاعانه» : هنرور
۴- برای تشخیص (اسم وصفت) در واژه‌های غیرساده، چه باید کرد؟ باید به کاربرد آن‌ها در جمله‌ توجه کرد.
۵- کدام ترکیب غلط املایی ندارد؟ «رمز حویت، ایجاذ مخل، مالیات مستغلات». مالیات مستغلات
۶- بخش مهمی از واژه‌های مورد نیاز در زبان فارسی چگونه تأمین می‌شود؟ از راه مرکب‌سازی و مشتق‌سازی
۷- به چند شکل واژه‌ی «مشتق ـ مرکب» ساخته می‌شود؟ دو شکل
۸- واژه‌ی «مشتق ـ مرکب) چگونه ساخته می شود؟ واژه مشتق + تکواژ آزاد
۹- «ادغام» چیست؟ یکی‌شدن دو حرف هم‌جنس به دلیل نزدیکی به‌هم
۱۰- در کدام واژه نمی‌تواند «ادغام» انجام شود؟ «کبود ده، زودتر، قلم‌دان» : قلم دان
۱۱- کدام واژه‌ی «مشتق» بیش از یک (وند) دارد؟ «ناراحتی، مرگ و میر، قدم به قدم» : ناراحتی
۱۲- کدام واژه (صفت مرکب + وند) است؟ «ناجوان‌مرد، کارشناسی، داد و ستد» : کارشناسی
۱۳- ادغام در کدام واژه فقط در «زبان گفتار» نیست؟ «شپره، بلندتر، تب‌بر» : سپره
۱۴- کدام ترکیب عربی در فارسی مطابق با رسم‌الخط واملای زبان عربی نوشته نشده است؟ «المؤمن مرآت المؤمن، نغوذ بالله» : المومن مرآت المون
۱۵- یکی از ویژگی‌های زبان و ادب فارسی این است که … : با آیات و احادیث و معارف اسلامی در هم آمیخته است